بررسی رابطه زشتی و ویران گری در شاهنامه فردوسی
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
چکیده شاهنامۀ فردوسی دربردارندۀ باورها، اعتقادات و اندیشه های مردمان ایران است و میتوان هویت ایرانی را در آن بخوبی جست وجو کرد. یکی از مسایل با اهمیّت، رابطۀ زشت رویی و ویران گری در شاهنامه است. از آنجا که این باور در شاهنامه بارها آمده است، نمی توان بسادگی از آن گذشت. با توجّه به اهمیّت این موضوع، در این مقاله سعی شده است ابتدا ژرفساخت این رابطه بیان گردد، سپس بازتاب آن در شاهنامه بررسی شود. توأم بودن زشتی و ویران گری، ریشه در دین ها و کیش های مختلف ایران باستان دارد، زیرا وقتی اهریمنِ تیره و بدبو، در جای گاه خالق موجودات معرّفی میشود - آن هم موجودات موذی و مضر- به تبع آن، هر آن چه زشتی، بدی، نقص، کژی و کاستیست، به او بازمی گردد. بنابراین چون اهریمن ویران گر است، مخلوق او نیز ویران گر است. این بنمایه در شاهنامه بارها آمده است و در همهجا افراد زشتروی، اهریمنی و ویران گر شناسانده شدهاند. این اندیشه آنچنان در شاهنامه عمیق است که در بسیاری از موارد ویران گران نیز زشترو و اهریمنی معرّفی شدهاند.