ارزیابی تحمل به تنش خشکی در هیبریدهای سینگل کراس ذرت دانه ای
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
بهمنظور بررسی اثر تنش رطوبتی در مراحل مختلف رشد بر عملکرد دانه و صفات مرتبط با عملکرد 60 هیبرید سینگل کراس ذرت دانه ای، دو آزمایش جداگانه در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 3 تکرار، در دو شرایط نرمال (50 درصد تخلیه مجاز رطوبتی از خاک) و تنش خشکی (80 درصد تخلیه مجاز رطوبتی از خاک) در ایستگاه طرق مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی در سال 1392 اجرا گردید. نتایج تجزیه واریانس داده ها نشان داد که در شرایط نرمال و تنش، اختلاف بین هیبریدها در تمامی صفات در سطح احتمال یک درصد معنیدار بود. نتایج مقایسه میانگین هیبریدها با روش آزمون چنددامنه ای دانکن نشان داد که بالاترین عملکرد دانه در شرایط نرمال مربوط به ترکیب هیبرید l5×k1263/1 با 30/13 تن در هکتار و در شرایط تنش مربوط به هیبرید l10×k1263/1 با 02/9 تن در هکتار و در شرایط نرمال عملکرد 60/10 تن در هکتار می باشد. با توجه به شاخص های mp ، gmp ، sti و harm از بین هیبریدهای مورد مطالعه، l1×k1263/1 ، l5×k1263/1 و l10×k1263/1 بیشترین عملکرد دانه را به خود اختصاص دادند. طول دوره رشد کمتر در این هیبریدها و عدم برخورد دوره گرده افشانی با دماهای بالا میتواند دلیلی بر برتری ترکیبات مذکور نسبت به سایرین باشد. نتایج همبستگی ها حاکی از وجود رابطه مثبت و معنی دار بین عملکرد پتانسیل (بدون تنش) با شاخصهای mp ، gmp ، sti ، tol و harm میباشد. بیشترین همبستگی مثبت و معنیدار بین شاخص ها، مربوط به gmp و sti (99/0) بود. بنابراین هیبریدهای l1×k1263/1 ، l5×k1263/1 ، l10×k1263/1 و 14×k1263/1 با توجه به بالا بودن میزان تحمل به خشکی در برنامه های اصلاح و معرفی و پیشنهاد هیبریدهای جدید در برنامه های اصلاحی میتوان بهره برد.