Article

کاربرد فرآیند تحلیل سلسله مراتبی در ارائه سناریوهای مختلف حفاظت آب و خاک در حوزه آبخیز طالقان

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

در مدیریت حوزه­های آبخیز پس از طراحی مراحل مختلف برنامه­ریزی، انتخاب بهترین طرح برای مدیریت حوزه­های آبخیز از اهمیت زیادی برخوردار است. در چنین شرایطی با تصمیم­گیری­هایی مواجه خواهیم بود که تحت تاثیر معیارهای متعددی هستند. فرآیند تحلیل سلسله مراتبی ( ahp )، یکی از جامع­ترین سیستم­های طراحی شده برای تصمیم­گیری با معیارهای چندگانه است. بر اساس تکنیک ahp در حوزه آبخیز مورد مطالعه برای حل مشکل یا مشکلات موجود ابتدا تعدادی گزینه شامل: 1- طرح a - شامل عملیات مکانیکی (گابیون، چکدم، احداث سد خاکی و ...) 2- طرح b شامل عملیات بیولوژیکی (نهالکاری و بوته­کاری و ...) و 3- طرح c - عملیات عمرانی و خدماتی (تامین سوخت روستاها، احداث جاده روستایی و ...) انتخاب گردید. سپس برای انتخاب بهترین طرح چهار معیار شامل هزینه، حفاظت خاک، کاهش سیلاب و کیفیت آب در نظر گرفته شد. سپس بر اساس نظرات اساتید دانشگاهی و کارشناسان اقدام به ارزیابی گزینه­ها از طریق ماتریس مقایسه زوجی با استفاده از نرم­افزار expert choice گردید. نتایج نشان داد که برای معیار هزینه بهترین گزینه عملیات بیولوژیکی با وزن نسبی 7/71% و نرخ ناسازگاری 09/0، برای معیار حفاظت خاک بهترین گزینه عملیات مکانیکی با وزن نسبی 9/55% و نرخ ناسازگاری 08/0، برای معیار کاهش سیلاب بهترین گزینه عملیات بیولوژیکی با وزن نسبی 2/58% و نرخ ناسازگاری 03/0، برای معیار کیفیت آب بهترین گزینه عملیات بیولوژیکی با وزن نسبی 2/59% و نرخ ناسازگاری 01/0 است. بعد از محاسبه وزن هر یک از طرح ها نسبت به کلیه معیارها، سهم هریک ازمعیارها درتعیین بهترین طرح مشخص گردید که مهم­ترین معیار، هزینه با وزن نسبی 3/60% و بهترین طرح، عملیات بیولوژیکی با وزن نسبی 2/60% می­باشد.