بررسی صفات مهم زراعی و روابط بین آنها تحت شرایط آبیاری طبیعی و تنش خشکی در رگه های هاپلویید مضاعف کلزا
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
به منظور بررسی صفات مهم زراعی کلزا و روابط بین آنها تحت شرایط آبیاری طبیعی و تنش خشکی 135 رگه هاپلویید مضاعف حاصل از تلاقی رگه زمستانه فرانسوی (دارمور) و رگه بهاره کره ای (یودال) به همراه هفت واریته تجاری و همچنین والدین مذکور در قالب طرح لاتیس ساده با دو تکرار در دو شرایط آبیاری طبیعی و تنش خشکی در مزرعه پژوهشی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در سال زراعی 1387-1386 کشت شدند و صفات تعداد روز تا گلدهی، ارتفاع بوته، ارتفاع پایین ترین شاخه فرعی ازسطح زمین، طول گل آذین اصلی، تراکم خورجین در گل آذین اصلی، عملکرد دانه، وزن هزاردانه، تعداد دانه درخورجین، طول خورجین، طول نوک خورجین و ضخامت خورجین مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج این بررسی نشان داد که جمعیت مذکور از نظر صفات مورد ارزیابی دارای تنوع بسیار زیادی بودند که حاصل چندشکلی و پس زمینه ژنتیکی متفاوت والدین این جمعیت می باشد. نتایج تجزیه همبستگی ساده نشان داد که تعداد روز تا گلدهی دارای بیشترین همبستگی منفی با عملکرد و صفات ضخامت خورجین و وزن هزاردانه به ترتیب دارای بیشترین همبستگی مثبت و معنی دار با عملکرد دانه بودند. نتایج تجزیه رگرسیون و تجزیه علیت نیز نشان داد که تعداد روز تا گلدهی، ارتفاع پایین ترین شاخه فرعی از سطح زمین و ارتفاع بوته صفات اثرگذار و تعیین کننده عملکرد در جمعیت حاضر هستند. عملکرد دانه و وزن هزاردانه صفاتی بودند که به ترتیب بیشترین کاهش را در اثر تنش خشکی متحمل شدند، در حالی که طول خورجین، ضخامت و طول نوک خورجین کاهش معنی دار نشان ندادند. رگه های هاپلویید مضاعف از طریق تجزیه به مؤلفه های اصلی بر اساس شاخص های تحمل به خشکی گروه بندی شدند و بر این اساس دو مؤلفه اول و دوم مجموعاً 98 درصد از تغییرات داده ها را توجیه کردند.
Authors and affiliations
- عباس رضایی زاده — دانشجوی سابق دکتری پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
- ولی اله محمدی — استادیار پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
- عباسعلی زالی — استاد پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
- حسن زینالی — دانشیار پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
- محسن مردی — دانشیار پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی