ماهیت و مبانی بیمه ی مسوولیت مدنی اجباری در حقوق ایران
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
به رغم رشد فزاینده ی میزان استفاده از بیمه های مسوولیت مدنی، اما هنوز ماهیت حقوقی این قرارداد آشکار نیست. توجیه آثار این قرارداد بر طرفین آن و اشخاص ثالث زیان دیده، صرفا با تکیه بر شناخت ماهیت این قرارداد ممکن خواهد بود. فاصله گرفتن از قواعد عمومی قراردادها در بیمه نامه های مسوولیت، نظیر تعهد بیمه گر در پرداخت خسارت به شخص ثالث زیان دیده حتی در صورت عمد بیمه گذار و سایر مواردی که با قواعد عمومی توجیه پذیر نمی باشند، همگی نشان از آن دارد که باید برای این نوع بیمه ها یک ماهیت مستقل در نظر گرفت. هرچند می توان از نظریه ی تعهد به نفع شخص ثالث و پرداخت خسارت منتسب به بیمه گذار سخن گفت اما به نظر می رسد ماهیت قرارداد بیمه ی مسوولیت اجباری، تضمین جبران خسارت زیان دیده به حکم قانون و در محدوده ی قرارداد بیمه باشد. ماهیت مستقلی که نه با نهاد تعهد به نفع شخص ثالث تطابق دارد و نه حفظ تعادل دارایی بیمه گذار. راز تشخیص این ماهیت در بررسی مبانی مسوولیت در قراردادهای بیمه ی مسوولیت مدنی نهفته است. در واقع اگر بپذیریم که تضمین حق، مبنای پذیرفته شده مسوولیت در حوزه ی مسوولیت های مشمول بیمه نامه ی اجباری مسوولیت مدنی می باشد، آن گاه مبتنی بر همین استدلال، ماهیت پیچیده ی بیمه ی اجباری مسوولیت مدنی توجیه می گردد.