انتقال بذر توسط علفخواران اهلی در اکوسیستم های مرتعی منطقه زاگرس مرکزی

انیس اقبالی، a. eghbali dept. of rang and watershed manage., college of natur. resour., isf. univ. technol., isfahan, iran.گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان مجید ایروانی، m. iravani dept. of rang and watershed manage., college of natur. resour., isf. univ. technol., isfahan, iran.گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان مهدی بصیری، m. bassiri dept. of rang and watershed manage., college of natur. resour., isf. univ. technol., isfahan, iran.گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان مصطفی ترکش اصفهانی، m. tarkesh esfahani dept. of rang and watershed manage., college of natur. resour., isf. univ. technol., isfahan, iran.اداره کل منابع طبیعی استان اصفهان عبدالرضا مهاجری، a. r. mohajeri natural resources department of isfahan provinceاداره کل منابع طبیعی استان اصفهان

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

به منظور بررسی انتقال بذور گیاهان توسط علفخواران اهلی (گوسفند و بز) در منطقه زاگرس مرکزی، 12 مکان مرتعی در 200 کیلومتری غرب شهر اصفهان انتخاب و در هر مکان در چهار زمان مختلف (نیمه ماه های خرداد، تیر، مرداد و شهریور) به طور تصادفی یک نمونه ترکیبی از ده گروه سرگین تازه علفخواران اهلی جمع آوری گردید (در مجموع 48 نمونه). نمونه های سرگین در اتاق تاریک و در معرض جریان هوای آزاد خشک شده و سپس از هر کدام یک نمونه 150 گرمی برای اعمال تیمار سرمادهی انتخاب و به مدت 2 ماه در دمای 3 درجه سانتی گراد در یخچال نگهداری شد. ترکیب بذری نمونه های سرگین در آزمایش های جوانه زنی در گلخانه به مدت 8 ماه تعیین گردید. در مجموع تعداد 2039 بذر متعلق به 50 گونه گیاهی (16 خانواده و 48 جنس) از نمونه های سرگین جوانه زد. ترکیب بذری نمونه ها بیشتر شامل گونه های علفی و خوشخوراکی بود که به جز تولید بذرهای ریز و زیاد و انتقال از طریق سرگین، شرایط مناسب انتقال روش های دیگر را ندارند. به ترتیب بیشترین و کمترین تعداد بذر جوانه زده در نمونه های تیر و خرداد دیده شد. هم چنین بیشترین و کمترین تعداد گونه بذری به ترتیب در نمونه های شهریور و خرداد ثبت شد. با این حال تنها تفاوت معنی داری بین ترکیب بذری نمونه های سرگین شهریور و خرداد مشاهده گردید. با توجه به زادآوری جنسی اکثر گونه های گیاهی ثبت شده در پوشش گیاهی منطقه، انتقال بذر از طریق سرگین علفخواران اهلی می تواند نقش مهمی در احیای طبیعی پوشش گیاهی، در صورت فراهم بودن سایر شرایط محیطی و مدیریتی، داشته باشد. نتایج این تحقیق می تواند ضمن افزایش دانش انتقال بذر گیاهان، به طور ویژه در احیای پوشش گیاهی اکوسیستم های چرایی کشور به کار گرفته شود.