جاودانگی قرآن، حقیقت وحی
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
جاودانگی و جامعیت قرآن به مفهوم فرازمانی و فرامکانی بودن و عدم تأثیرپذیری آن از فرهنگ زمانه اثبات گردیده است. آیات من بلغ، بعثت، عزّت و آیاتی که از پایداری و جهان شمولی بشارت ها و بیم ها و پیام های قرآن و پیراستگی قرآن از هر گونه اختلاف و کاستی سخن می گویند، دلایل قرآنی این مدعا هستند. روایات رسیده در باب تازه بودن قرآن در همه زمانها، لزوم مراجعه به قرآن، عرضه احادیث بر قرآن و حدیث ثقلین مستندات روایی این نظریّه را تشکیل می دهند. اصل لزوم هدایت دائمی انسان از سوی خدا و خاتمیّت پیامبر نیز دو دلیل عقلی در این زمینه هستند. در ادامه، سخن کسانی را که تأثیرپذیری قرآن از فرهنگ زمان نزول را به معنای همراهی قرآن با فرهنگ مخاطبان عصر نزول پنداشته اند نادرست دانسته بر این نکته تأکید می کند که جاودانگی قرآن به معنای بی توجهی به زبان فرهنگ مخاطبان اولیه نیست، بلکه قرآن به منظور تعامل با عرب جاهلی، زبان خود را عربی مبین قرار داده و در قالب زبان آنان سخن گفته و سطح و افق فکری شان را رعایت کرده، در عین حال، رفتارها و باورهای نادرست جاهلی را تأیید نکرده است؛ چرا که ابزارهای مفهومی قرآن، بالعرض، در قالبهای فرهنگی، جغرافیایی و تاریخی اعراب جاهلی، و بالذات برای انتقال اندیشه ها و آموزه های والای معنوی به کار رفته است. از این رو با توجه به ثابت بودن نیازهای اولیه بشر و تطوّر نیازهای ثانوی وی - که تابع شرایط زمانی، مکانی و فرهنگی است - می توان با تدبّر در قرآن و یاری جستن از تعالیم اهل بیت)ع( و با توجه به اصولی همچون: هماهنگی دین با فطرت، انعطاف پذیری احکام در پرتو اجتهاد و حجیّت عقل، همواره بشریّت را در گشودن راهی دین پسند و حکیمانه در هنگام بروز نیازها و تحولات جدید و دگردیسی شرایط، یاری داد.