Article

بررسی کروموزومی گونه بلوط بلندمازو (quercus castaneifolia) در رویشگاه¬های شمال ایران

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

به منظور تعیین کاریوتیپ و ساختار کروموزومی گونه بلوط بلندمازو (quercus castaneifolia)، از شش جمعیت از گونه مذکور در شمال کشور استفاده شد. با استفاده از مریستم ریشه، پس از اجرای مراحل پیش تیمار، تثبیت، هیدرولیز و رنگ­آمیزی نمونه­های میکروسکوپی تهیه و مطالعه شدند. نتایج نشان داد که در کلیه سلول­های مورد بررسی هر جمعیت، تعداد کروموزوم پایه 12 = x و همگی دیپلوئید بودند. برای بررسی تنوع بین جمعیت­ها تجزیه واریانس و مقایسات میانگین بر اساس 5 پارامتر مورفولوژی کروموزوم شامل طول کروموزوم، طول بازوی بلند، طول بازوی کوتاه، نسبت بازوی بلند به کوتاه و شاخص سانترومری انجام شد. نتایج وجود تفاوت معنی­دار را از نظر صفات طول کروموزوم، طول بازوی بلند و طول بازوی کوتاه میان جمعیت­های مورد بررسی نشان داد. فرمول کاریوتیپی در کلیه جمعیت­های مورد مطالعه m12 بدست آمد. جمعیت­های مورد مطالعه همگی از نظر دسته­بندی کروموزومی در کلاس b استبینز قرار گرفتند که نشان­دهنده وجود تقارن متوسط در کاریوتیپ­های مورد مطالعه می­باشد. سایر شاخص­های تقارن کروموزومی نیز مبین متقارن بودن نسبی کروموزوم­ها در کلیه جمعیت­ها بود که نشان می­دهد این گونه از نظر تکاملی ابتدایی و تکامل نیافته است. نتایج تجزیه به مؤلفه­های اصلی بر اساس پارامترهای مورفولوژی کروموزوم نیز نشان داد که در تبیین مؤلفه اول، صفات طول کروموزوم و طول بازوی بلند اهمیت بیشتری داشتند و از آنجا که مؤلفه اول به تنهایی حدود 64% از واریانس کل را پوشش می­دهد، می­توان نتیجه گرفت که صفات طول کروموزوم و طول بازوی بلند بیشترین تأثیر را در تنوع داشتند. تجزیه­ خوشه­ای نیز جمعیت­های مورد مطالعه را در دو خوشه مجزا طبقه­بندی نمود. جمعیت­های مربوط به ارتفاعات مختلف جنگل­های تالش در گیلان در یک خوشه و سایر جمعیت­ها که مربوط به جنگل­های میان بند استان­های مازندران و گلستان بودند، در خوشه دیگر جای گرفتند.

Authors and affiliations
  1. آفاق تابنده ساروی — دانشجوی دکترا، رشته جنگلداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور
  2. مسعود طبری — دانشیار، گروه جنگلداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور
  3. حسین میرزایی ندوشن — استاد پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگل¬ها و مراتع کشور، تهران
  4. کامبیز اسپهبدی — استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، ساری
  5. فرشته اسدی کرم — کارشناس ارشد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران