مقایسه ی روش های متداول برآورد بار رسوب معلق رودخانه ی کرخه با روش برنامه ریزی بیان ژن
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
برآورد دبی بار رسوبات معلق رودخانهها بهدلیل تأثیرگذاری بر طراحی و مدیریت سازههای آبی، در مهندسی آب، هیدرولیک و محیط زیست مهم میباشد. تاکنون تلاشهای گوناگونی جهت برآورد دقیق بار رسوبات معلق توسط پژوهشگران انجام شده است که برای مثال میتوان به برقراری رابطه بین دبی جریان و دبی رسوب اشاره نمود. مشکل این روش، عدم قطعیت آن میباشد. از اینرو، شماری از محققان بهروشهای هوشمند و الگوریتمهای تکاملّی، روی آوردهاند. در پژوهش حاضر بهمنظور پیشبینی بار رسوب معلق ایستگاههای هیدرومتری جلوگیر و پایپل واقع در بالادست سد مخزنی کرخه، روش برنامهریزی بیان ژن مورد استفاده قرار گرفت و نتایج به دست آمده با نتایج روشهای منحنی سنجه رسوب و فائو مقایسه گردید. برای انجام این کار دادههای دبی جریان، دبی رسوب و ارتفاع باران دو ایستگاه بین سالهای 1390-1365 جمعآوری شد. برای اجرای مدل برنامهریزی بیان ژن دو سناریو تعریف گردید. در سناریوی اول از اطلاعات دبی جریان و دبی رسوب ایستگاهها استفاده شد و در سناریوی دوم از اطلاعات ارتفاع باران حوضه ی آبریز نیز استفاده گردید. نتایج نشان داد سناریوی دوم عملکرد بهتری در مقایسه با سناریوی اول داشته است. همچنین، مقایسه ی نتایج اجرای این مدل در بخش آزمون سناریوی دوم نشان داد که این روش نسبت به روش منحنی سنجه رسوب، میزان خطای rmse و maeرا بهمقدار 91% و 94% برای ایستگاه هیدرومتری جلوگیر و 60% و 71% برای ایستگاه هیدرومتری پایپل کاهش داده است. مقایسه همین نتایج با روش فائو نیز نشان دهنده ی کاهش خطای rmse و mae بهمیزان 92% و 96% برای ایستگاه هیدرومتری جلوگیر و 85% و 95% برای ایستگاه هیدرومتری پایپل میباشد.