نقش زهکش حایل شوره‏زار مرکزی قزوین در کنترل شوری

عباس ستوده نیا، محدثه جعفری، پیمان دانشکار آراسته

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

زهکش روباز حایل شوره‏زار مرکزی قزوین به منظور جلوگیری یا کاهش خطر پیشروی شوری به زمین های حاصل خیز بالادست طراحی و ایجاد شده است. در این پژوهش نتیجة پایش عملکرد زهکش یادشده بررسی شد. برای پایش اثر این زهکش بر سطح ایستابی و کیفیت آب زیرزمینی کم عمق 99 چاهک در 9 مقطع عمود بر زهکش احداث شده است. هر ماه یک بار سطح آب چاهک‏ها قرائت و یک نمونه از آب آن تهیه شد. تجزیة شیمیایی نمونه‏ها در طول یک سال معرف تغییرات شیمیایی سفرة آب زیرزمینی منطقه در اثر وجود این زهکش است. عملکرد زهکش در سال اول احداث، با خارج ساختن آبی با شوری بیش از 200 دسی زیمنس بر متر از منطقه، مؤثر ارزیابی شد. نتایج نشان داد با احداث زهکش حایل پیشروی آب شور به سمت بالادست تا حدودی متوقف شده است که علت را می توان افزایش شیب هیدرولیکی به دلیل ایجاد نزدیک به یک متر کاهش بار آبی به وسیلة زهکش دانست. در سال نخست، پس از اجرای طرح، میانگین شوری آب زیر سطحی 13.6 درصد کاهش یافت. بدیهی است این تغییرات در همة زمینه ها یک اندازه نبوده است. عملکرد این زهکش در سال نخست پس از احداث مثبت ارزیابی می شود.