ارزیابی سیستم های آبیاری دشت قزوین با تعیین راندمان های آبیاری کلاسیک و نئوکلاسیک
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
راندمان آبیاری یکی از شاخصهای مهم ارزیابی سیستمهای آبیاری است. هدف این پژوهش ارزیابی سیستم های آبیاری سطحی و تحت فشار با روش نئوکلاسیک راندمان (راندمان خالص و راندمان مؤثر) و مقایسة نتایج به دست آمده با نتایج ارزیابی سیستمها به روش کلاسیک است. بدین منظور، 2000 هکتار از اراضی تحت پوشش شبکة آبیاری قزوین، که انواع مختلفی از سیستمهای آبیاری را شامل می شود، انتخاب شد. ارزیابی سیستمها طی دو مرحله، اوایل و اواسط، از مرحلة رشد در طول تابستان 1390ـ1391، انجام شد. نتایج نشان داد که راندمان کلاسیک آبیاری در روش سطحی در مراحل ابتدایی و اواسط رشد به ترتیب برابر با 9/5 و 8/27 درصد است. همچنین، در روش بارانی، پایین ترین مقادیر نتایج این ارزیابی به روش خطی مربوط بود ( 8/11 و 6/45 درصد به ترتیب در مراحل اولیه و اواسط رشد). بیشترین تفاوت مقادیر راندمان خالص و راندمان کلاسیک به سیستم آبیاری سطحی ـ جویچهای مربوط بود (2/41 و 9/44 درصد به ترتیب در مراحل اولیه و اواسط رشد). در همة سیستمهای آبیاریِ بررسی شده و در هر دو مرحلة ارزیابی، مقادیر راندمان مؤثر نسبت به راندمان خالص کمتر بود و مقادیر این تفاوت در سیستم آبیاری سطحی ـ جویچهای 1/37 و 2/22 درصد، به ترتیب در مراحل اولیه و اواسط رشد به دست آمد. نتایج به دست آمده در این پژوهش نشان داد راندمان مؤثر بیان بهتری در زمینة مناسب بودن مدیریت آبیاری در مقیاس مزرعه و نحوة انجام دادن آبیاری دارد؛ در حالی که راندمان خالص فقط مفهوم استفادة مجدد از تلفات مفید را در مقیاس مکانیِ بزرگ تر از مزرعه لحاظ میکند.
Authors and affiliations
- عبدالمجید لیاقت — استاد گروه آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
- اسماعیل مکاری قهرودی — کارشناس ارشد آبیاری و زهکشی، گروه آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
- حمیده نوری — استادیار گروه آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
- عباس ستوده نیا — استادیار گروه مهندسی آبیاری دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) قزوین