ارزیابی عملکرد پوشش های مرکب آلی و معدنی دور زهکش در شرایط مشابه اراضی شالیزاری
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
پوشش ها وظیفة بهبود آب گذری اطراف لوله را دارند و به مثابة مانعی تراوش پذیر از ورود بیش از حد ذرات خاک به داخل لوله های زهکش جلوگیری می کنند. در این پژوهش عملکرد پوشش های آلی (پوستة برنج)، معدنی، و ترکیب پوشش آلی و معدنی بر روند تغییرات هیدرولیکی و شیمیایی زهآب زهکش بررسی شد. در این زمینه مدل فیزیکی زهکش شامل لولة زهکش به قطر 10 سانتی متر در عمق 42 سانتیمتری خاک نصب و پوشش های مورد نظر در ترانشه ای به ضخامت 7 سانتی متر در اطراف لولة زهکش کارگذاری شدند. به منظور شبیهسازی شرایط حاکم بر اراضی شالیزاری مدل فیزیکی توسط خاک جمع آوری شده از اراضی شالیزاری دارای بافت لوم سیلتی پر و آب آبیاری با حفظ ارتفاع 5 سانتیمتر بر سطح خاک روان شد. آزمایش تحت جریان طولانی مدت و با شوری آب آبیاری 9/1 دسی زیمنس بر متر به مدت پانصد ساعت انجام و پارامترهای دبی، شوری، نسبت جذب سدیم، اسیدیته، و کل جامدات معلق زه آب خروجی از زهکش بررسی شدند. تیمارهای پوشش دور زهکش مورد آزمایش شامل پوستة برنج (h)، شن و ماسه (g)، ترکیب 80 درصد پوستة برنج و 20 درصد شن و ماسه (h80g20)، ترکیب 60 درصد پوستة برنج و 40 درصد شن و ماسه (h60g40)، ترکیب 40 درصد پوستة برنج و 60 درصد شن و ماسه (h40g60)، ترکیب 20 درصد پوستة برنج و 80 درصد شن و ماسه (h20g80)، و بدون پوشش (b) به منزلة شاهد بودند. نتایج نشان داد میزان دبی خروجی در تیمار h بیشتر از تیمار g است و هر چه از میزان پوستة برنج در حالت ترکیب پوستة برنج و شن و ماسه کاسته شد دبی خروجی نسبت به تیمار پوستة برنج کاهش یافت. تیمار h60g40 و h80g20، با توجه به اینکه نسبت به سایر تیمارها از میانگین شوری زهآب کمتری برخوردار بودند، در کنترل شوری زه آب عملکرد مناسب تری داشتند و تیمارهای h و h80g20، با توجه به تخلیة کمتر جامدات معلق به زه آب، فیلتر مناسبی برای زهکش بودند.
Authors and affiliations
- محمد حسین زاده — دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی گروه مهندسی آب دانشکدة علوم کشاورزی دانشگاه گیلان
- مریم نوابیان — استادیار گروه مهندسی آب دانشکدة علوم کشاورزی دانشگاه گیلان
- نادر پیرمرادیان — استادیار گروه مهندسی آب دانشکدة علوم کشاورزی دانشگاه گیلان