ارتباط مصرف غلات کامل با سندرم متابولیک و عوامل خطرزای قلبی عروقی در جامعه شهری تهران

احمد اسماعیل زاده، ahmad esmaillzadeh endocrine research center, shaheed beheshti university of medical sciences, tehran, i.r. iranدانشجوی phd تغذیه، محقق مرکز تحقیقات غدد درون ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی پروین میرمیران، parvin mirmiran endocrine research center, shaheed beheshti university of medical sciences, tehran, i.r. iranمربی، عضو هیأت علمی گروه تغذیه انسانی، انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور مسعود میرحسینی، masoud mirhosseini endocrine research center, shaheed beheshti university of medical sciences, tehran, i.r. iranکارشناس ارشد مدیریت، مرکز تحقیقات غدد درون ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی فریدون عزیزی، fereidoun azizi endocrine research center, shaheed beheshti university of medical sciences, tehran, i.r. iranاستاد، رییس مرکزتحقیقات غدد درون ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

مقدمه: هرچند که راهنماهای غذایی مصرف بالای غلات را به منظور پیشگیری از ابتلا به بیماریهای مزمن توصیه می کنند، مطالعات همه گیرشناختی انجام شده در زمینه ارتباط مصرف غلات کامل با سندرم متابولیک نادر است. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی ارتباط مصرف غلات کامل با سندرم متابولیک و عوامل خطرزای متابولیک صورت گرفت.روشها: در این مطالعه مقطعی 827 فرد 74-18 ساله از افراد شرکت کننده در مطالعه قند و لیپید تهران به طور تصادفی انتخاب شدند. دریافتهای غذایی افراد با استفاده از یک پرسشنامه نیمه کمی بسامد خوراک برای یک سال و یادآمد 24 ساعته خوراک برای دو روز ارزیابی گردید. طبقه بندی غلات به دو رده غلات کامل و تصفیه شده طبق روش jacob انجام شد. وزن و قد طبق دستورالعمل های استاندارد اندازه گیری و شاخص توده بدن محاسبه شد. نمونه خون در حالت ناشتا از افراد گرفته شد و فشار خون با روش استاندارد اندازه گیری شد. هیپرتری گلیسریدمی، هیپرکلسترولمی، ldl بالا ، hdl پایین و سندرم متابولیک طبق معیارهای atp iii و پرفشاری خون براساس jnc vi تعریف شد. دیابت به صورت قند خون ناشتای mg/dl 126≤ یا قند خون دو ساعته mg/dl 200≤ تعریف گردید. چارک های غلات کامل و تصفیه شده دریافتی محاسبه شد و تحلیل آماری داده ها براساس رده بندی افراد مورد مطالعه به چارک های مختلف برپایه میزان دریافت غلات کامل و تصفیه شده صورت گرفت.یافته ها: میانگین غلات کامل و تصفیه شده دریافتی در کل افراد 29±93 و 57±201 گرم در روز بود. در هر دو جنس میانگین غلات تصفیه شده دریافتی بیشتر از غلات کامل بود. میزان شیوع عوامل خطرزای متابولیک در افرادی که در چارک چهارم دریافت غلات کامل بودند کمتر از افرادی بود که در چارک اول قرار داشتند. در مورد غلات تصفیه شده شیوع همه عوامل خطرزای متابولیک، به استثنای دیابت در افرادی که در چارک چهارم بودند بیشتر از افرادی بود که در چارک اول قرار داشتند.پس از تعدیل اثر عوامل مخدوش کننده، با افزایش دریافت غلات کامل، روند معنی داری در کاهش خطر ابتلا به هیپرتری گلیسریدمی (نسبت شانس به ترتیب در چارک ها: 1، 89/0، 74/0، 61/0)، پرفشاری خون (1، 99/0، 93/0، 84/0) و سندرم متابولیک (1، 84/0، 76/0، 68/0) مشاهده شد. هم چنین با افزایش دریافت غلات تصفیه شده روند معنی داری در افزایش خطر ابتلا به هیپرکلسترولمی (1، 07/1، 19/1، 23/1)، هیپرتری گلیسریدمی (1، 17/1، 49/1، 01/2)، پرفشاری خون (1، 22/1، 48/1، 69/1) و سندرم متابولیک (1، 68/1، 92/1، 25/2) مشاهده گردید.نتیجه گیری: یافته ها حاکی از ارتباط معکوس بین مصرف غلات کامل با سندرم متابولیک، پرفشاری خون و هیپرتری گلیسریدمی هستند. هم چنین رابطه مثبتی بین مصرف بالای غلات تصفیه شده با عوامل خطرزای متابولیک مشاهده شد.