بررسی گفتمان آموزشی داستان لبخند انار هوشنگ مرادی کرمانی بر مبنای نظریّة ایدئولوژی آلتوسر
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
جامعهشناسی ساختگرا از رویکردهای نقد ادبی معاصر است که به بازتاب ساختارهای اجتماعی در اثر ادبی توجه دارد. به عقیدة لویی آلتوسر (louis althusser) جامعهشناس ساختگرا، فرآیند حفظ قدرت در دورة ماقبل مدرن، از طریق دستگاههای سرکوبگر (suppressive apparatuses) صورت میپذیرفت که در دورة مدرن، بهصورت نامحسوس و ایدئولوژیکی از طریق دستگاههای ایدئولوژیک(ideological apparatuses) همچون آموزش(خصوصاً مدرسه) تحقّق مییابد. در پژوهش حاضر بر اساس دیدگاه آلتوسر، با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی عملکرد دستگاه ایدئولوژیک مدرسه در داستان لبخند انار هوشنگ مرادی کرمانی پرداخته میشود که ترسیمکنندة دو گفتمان آموزشی سنّتی و مدرن است. باور به مطلوب بودن روشهای رفتاری خشونتآمیز بهعنوان روشی کارآمد در امر تعلیم و تربیّت دانش آموزان، همچون یک باور ایدئولوژیکی حاکم در گفتمان آموزشی سنتّی داستان لبخند انار، نمود مییابد که از شیوة سنّتی سرکوبگرانه، به شکل ایدئولوژیک در لایههای مدرن آن تغییر ماهیّت میدهد. با بررسی نوع و نحوة عملکرد عناصر مربوط به این دو گفتمان سنّتی و مدرن از دیدگاه آلتوسری، این فرآیند به مثابة روند تغییر شیوههای حفظ قدرت در دورههای ماقبل مدرن و مدرن شناخته میشود.