فضاهای بیدفاع شهری و خشونت (مطالعه ی موردی فضاهای بیدفاع شهر تهران)
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
عوامل متعددی در وقوع و گسترش خشونت مؤثر هستند. یکی از این عوامل، فضاهای بیدفاع شهری یا جرمخیز است. فضاهای بیدفاع یا جرمخیز دارای ویژگی های بسیاری هستند که در دو دسته ی فیزیکی و اجتماعی قابل تفکیک بوده، سبب مستعد شدن فضاها برای وقوع خشونت میشوند. از دیدگاه طراحان شهری و معماران، ویژگی های فیزیکی و از دیدگاه نظریهپردازان جامعهشناسی و روان شناسی، ویژگی های اجتماعی بیشتر در مستعد کردن فضاها جهت وقوع خشونت نقش دارند. این تحقیق در برهه ی زمانی 9 ماهه و مشاهده ی میدانی آن در آبان ماه 1387 انجام شده است. مکان تحقیق حاضر نیز 22 منطقه ی شهرداری شهر تهران بوده است. در این پژوهش فضاهای مورد مطالعه بر اساس نوع خشونت و با توجه به اهداف تحقیق و امکان دسترسی و محدودیت زمانی و مالی 12 فضای شهری عمومی از میان 108 فضای شهری عمومیِ آلوده یا جرم خیز تهران هستند، شامل جرم های: سرقت (بلوار هجرت، خیابان اتابک و پارک ولیعصر)، مزاحمت (خیابان اسدآبادی، نبش خیابان بهار و چهار راه ولیعصر)، نزاع و درگیری (میدان مقدم، میدان ابوذر و پارک 22 بهمن) و کیف قاپی (زیر پل سیدخندان، پارک شریعتی و خیابان خواجه عبدالله انصاری). کل فضاهای آلوده یا جرم خیز، شامل 108 نقطه ی خشونتی یا آلوده ی مناطق بیست و دو گانه یِ شهر تهران در سال 1386 و نیمه ی 1387 هستند که بر مبنای خشونت های ثبت شده در کلانتری های شهر تهران در سال 1386 ونیمه ی اول سال1387 به عنوان نقاط خشونتی یا جرم خیز آلوده ی شهر تهران از سوی فرماندهی انتظامی تهران بزرگ معرفی شده اند. نتایج تحقیق نشان میدهد که وجود روشنایی و نور مناسب و عدم تراکم ساختمانی، از ویژگی هایی هستند که فضاهای دارای کیفقاپی را از دیگر فضاها تفکیک میکند. عدم پیوند ارتباطی با فضاهای نمایان، وجود نقاط فرو رفته و یا برآمده، داشتن مرز و محدود مشخص و کم بودن ساختمان ها نیز از ویژگی های تفکیککننده ی فضاهای دارای نزاع و درگیری از دیگر فضاها هستند. توالی و امتداد نیز از ویژگی های متمایزکننده فضاهای دارای مزاحمت از دیگر فضاها هستند.