نقش تکانه های نفتی در چرخه های تجاری اقتصادی ایران
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
ادبیات موجود درباره نقش نوسانات قیمت نفت بر چرخه های تجاری اساساً بر کشورهای واردکننده نفت تأکید داشته است و مطالعات کمی برای تحلیل اثر تغییرپذیری درآمد نفتی از نقطه نظر کشورهای صادرکننده نفت انجام شده است. از این رو در این مقاله نقش تکانه های قیمتی نفت بر پیدایش چرخه های تجاری در اقتصاد ایران با استفاده از داده های فصلی 1382 ـ 1350 مورد بررسی قرارگرفته است. در این مطالعه ابتدا چرخه های تجاری اقتصاد ایران شناسایی، و سپس شاخصهای آماری انتخابی استفاده و خواص ادواری متغیرهای کلیدی تأثیرگذار بر چرخه های تجاری محاسبه و تحلیل می شود. سپس در مرحله بعد یک مدل چرخه تجاری در قالب الگوی خودرگرسیون برداری (var) شناسایی و مورد تحلیل قرار گرفته و با استفاده از این مدل، آثار تکانههای نفتی ارزیابی نیز میشود. یافته های پژوهش نشان می دهد اقتصاد ایران هفت دوره تجاری را پشت سر گذاشته است که نفت از میان عوامل متعدد تأثیرگذار در ایجاد رونق و رکود در اقتصاد ایران نقش مؤثری داشته است و دوره های رونق اقتصادی همواره همزمان با دوره هایی بوده است که قیمت نفت و به تبع آن درآمدهای نفتی در مقایسه با دوره های قبل و بعد از آن از حداکثر میزان خود برخوردار بوده است. با تخمین مدل var، اثر تکانه های متعدد بر نوسانات تولید ارزیابی شد که نتایج نشان می دهد از میان تکـانه ها، تکانه وارده از سمت قیمت نفت تـا مدتی طولانی در ایجـاد چرخه های تجـاری موثـر است و اثـرات آن به آرامی کاهش می یابد. همچنین این تکانههـا قـادر به توجیه 25 درصد از نوسـانات تولید هستند؛ درحالیکه سهم بی ثباتی سایر متغیرهای موجود در مدل بر متغیر تولید بسیار ناچیز است.