معیار تمایز مفاهیم اخلاقی از غیر اخلاقی
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
معیار تفکیک کاربردهای اخلاقی مفاهیم خوب و بد و باید و نباید از کاربردهای غیر اخلاقی آن مورد بررسی قرار گرفته است. معیار تمایز و تشخیص مفاهیم اخلاقی نسبت به اقسام آن متفاوت است. نویسنده در آغاز، تقسیم رایج مفاهیم اخلاقی به دو قسم ارزشی و الزامی را مطرح نموده و سپس در رابطه با معیار تمایز آنها از مفاهیم غیر اخلاقی سه احتمال را نام برده است 1- تفاوت به لحاظ نهادگزاره ها، 2- تفاوت به لحاظ طبیعت مفاهیم و 3- تفاوت به لحاظ هر دو جهت. در ادامه به نظریات موجود در محدوده هر یک از احتمالات پرداخته و سه نظریه در رابطه احتمال نخست و چهار نظریه راجع به احتمال دوم با عناوینی چون شهودگرایی، عقل گرایی، تقریر، امر الهی و تجربه گرایی مطرح نموده است و با نقد هر یک به این نتیجه رسیده است که هیچ یک از این نظریات جامع و مانع نیست. سپس دو نظریه توصیه گرا و احساس گرا را بررسی و نقد کرده است و در نهایت به این نکته اشاره می کند که ماهیت مفاهیم ارزشی و مفاهیم الزامی اخلاقی ویژگی های خاصی دارد و در مقام تشخیص علاوه بر این ویژگی ها نهادگزاره ها نیز باید مورد توجه قرار گیرد. بخش دیگر مقاله به مسأله غیبت و ذهنیت مفاهیم اخلاقی پرداخته و باارائه سه تعریف از غیبت و ذهنیت بر این باور است که مفاهیم ارزشی به یک اعتبار طبق همه تعریف ها عینی است و به اعتبار دیگر طبق برخی از آنها و امّا مفاهیم الزامی همه اعتباری و ذهنی است امّا این امر، اخلاق را از دائره داوری عقل بیرون نمی برد. در پایان به تعداد مفاهیم اخلاقی پرداخته و دیدگاه رایج را زیر سؤال می برد و تقسیم جدیدی ارائه می کند.