بررسی القای پلی پلوئیدی در سیاه دانه (nigella sativa l.) از طریق تیمار بذر با کلشی سین
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
سیاه دانه (nigella sativa l.) گیاهی یک ساله از خانواده آلاله است که دانه آن حاوی پروتئین، آلکالوئیدها، کینون ها، ساپونین و اسانس فرّار بوده و علیه برخی از باکتری ها و درمان بسیاری از بیماری ها بکار می رود. در این تحقیق القاء پلی پلوئیدی در گیاه سیاه دانه از طریق تیمار بذر با غلظت های 0، 025/0، 05/0، 1/0 و 2/0 درصد کلشی سین در مدت زمان 8، 24 و 48 ساعت در قالب آزمایش فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی در سه تکرار بررسی شد. تعیین درصد گیاهان تتراپلوئید از طریق بررسی صفات مورفولوژیکی و مشاهدات کروموزومی انجام شد. تجزیه واریانس داده های حاصل نشان داد که اثر غلظت کلشی سین، مدت زمان تیمار و اثر متقابل آنها بر زنده مانی گیاهان و درصد القاء تتراپلوئیدی معنی دار است. با افزایش غلظت کلشی سین و مدت زمان تیمار، درصد جوانه زنی بذرها و زنده مانی گیاهان حاصل به طور قابل ملاحظه ای کاهش یافت. کمترین تعداد گیاهان زنده مانده در غلظت 2/0% کلشی سین با زمان تیمار 24 و 48 ساعت مشاهده شد. بیشترین درصد گیاهان تتراپلوئید القاء شده (9/9%) در غلظت 05/0% کلشی سین با مدت زمان تیمار 48 ساعت بدست آمد که تفاوت معنی داری با غلظت های 1/0% و 2/0% آن با همین زمان تیمار نداشت. البته گیاهان حاصل از تیمار با کلشی سین، ارتفاع بوته، فواصل میانگره، طول و عرض کپسول بیشتری نسبت به گیاهان دیپلوئید داشتند. علاوه بر این، آنها دارای روزنه های بزرگتر با تعداد کمتر در مقایسه با گیاهان دیپلوئید بودند.