حذف فورفورال از فاضلاب صنعتی با استفاده از فرآیند انعقاد الکتریکی: طراحی آزمایش با استفاده از مدل تاگوچی

قربان عسگری، ghorban asgari 1 associate professor, social determinants of health research center, department of environmental health engineering, hamedan university of medical sciences, hamedan, iranدانشیار، مرکز تحقیقات اجتماعی مؤثر بر سلامت، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران سیما ملکی، sima maleki msc in environmental health engineering, school of public health, hamedan university of medical sciences, hamedan, iranکارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران عبدالمطلب صیدمحمدی، abdolmotaleb seidmohammadi 1 associate professor, social determinants of health research center, department of environmental health engineering, hamedan university of medical sciences, hamedan, iranدانشیار، مرکز تحقیقات اجتماعی مؤثر بر سلامت، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران جواد فردمال، javad faradmal associate professor, department of biostatistics and epidemiology, school of public health, hamedan university of medical sciences, hamedan, iranدانشیار، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران مصطفی لیلی، mostafa leili associate professor, research center for health sciences, department of environmental health engineering, hamedan university of medical sciences, hamedan, iranدانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت و مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

سابقه و هدف: فورفورال یک ترکیب شیمیایی سمی است که در مقیاس وسیع، در پالایشگاه ها و صنایع پتروشیمی استفاده می شود. برای جلوگیری از اثرات آن بر محیط زیست و انسان، باید فاضلاب های حاوی فورفورال را پیش از دفع به محیط، به صورت مناسب تصفیه نمود. این مطالعه با هدف بررسی کارایی فرآیند انعقاد الکتریکی درحذف فورفورال انجام شد. مواد و روش ها: این پژوهش، یک مطالعه تجربی است. راکتور مورد استفاده، از جنس پلکسی گلاس به حجم مفید ml 500، مجهز به چهار الکترود از جنس آلومینیوم و آهن (آند-کاتد) و با اتصال تک قطبی موازی بود. پارامترهای ph، زمان تماس، ولتاژ و غلظت های مختلف فورفورال، برای حذف آن توسط انعقاد الکتریکی با تعریف این چهار عامل در چهار سطح به کمک طرح ماتریکس ترکیبی l–16 مدل تاگوچی در شرایط آزمایشگاهی و به صورت ناپیوسته مورد بررسی قرار گرفت. غلظت باقیمانده فورفورال با استفاده از دستگاه hplc در طول موج nm 254 قرائت گردید. سپس داده ها توسط نرم افزار minitab 16 تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: با توجه به نتایج حاصل از آنالیز آماری تاگوچی، شرایط بهینه در میزان غلظت فورفورال mg/l 100، 7 ph: ، ولتاژ v 10 و زمان 30 دقیقه بود. براساس مجموع مربعات محاسبه شده در جدول آنالیز واریانس، درصد مشارکت هر یک از پارامترها تعیین گردید. بر این اساس، از بین عوامل مورد بررسی، بیشترین میزان تأثیر مربوط به غلظت اولیه ی فورفورال و کمترین تأثیر مربوط به ph مشاهده شد. همچنین، پیش بینی مدل برای بهترین شرایط حذف فورفورال 7/94 درصد بود. استنتاج: نتایج این مطالعه نشان داد، فرآیند الکتروکواگولاسیون یک فرآیند مؤثر در حذف فورفورال بوده که تحت شرایط بهینه آزمایشگاهی می تواند حدود 95 درصد کارایی در حذف فورفورال داشته باشد.