رویکرد نو منطقه گرایی در راستای ارتقای نظام مدیریت توسعه فضایی ایران
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
هدف از این نوشتار، بررسی رویکرد «نومنطقهگرایی» و تبیین امکان کاربرد آن در نظام مدیریت فضایی ایران است. از این رو، ابتدا مشکلات نظام مدیریت فضایی ایران در سه زمینه مرتبط با ظرفیتهای مناسب در بین مدیران، کارشناسان و شهروندان، نظام مدیریتی کشور (مدیریت و برنامهریزی فضایی و بخشی) و مدیریت یکپارچه فضایی تحلیل شده و جایگاه هریک از طرحها و برنامهها و نهادهای تصمیمساز و تصمیمگیر در سطح منطقهای بررسی شده است. سپس با توجه به نتایج بررسی، محدودههای فضایی که در سطح منطقهای تحت پوشش طرحها و برنامههای موجود قرار نمیگیرند، شناسایی شده و نارساییهای قانونی مرتبط با آن تحلیل شده است. در ادامه، رویکرد نومنطقهگرایی تشریح شده و با مطالعه ابعاد و همچنین زمینههای قانونی آن، امکان کاربست نومنطقهگرایی در نظام مدیریت فضایی ایران بررسی شده است. یافتهها بیانگر آن است که این رویکرد برای حل بسیاری از نارساییهای کنونی توسعه منطقهای، و نیز مواردی همچون تعادلبخشی، بهرهبرداری بهینه و هم افزایی منابع، راهگشاست. همچنین نشان داده شده است که بنا بر ماهیت رویکرد نومنطقهگرایی، میتوان از آن برای استفاده و تقویت مزیتهای رقابتی مناطق کشور بهره برد. بهکارگیری رویکرد نومنطقهگرایی در نظام مدیریت فضایی ایران، مستلزم آن است که از یک سو محدودهای جدید در سطح منطقهای برای آن تعریف شود و از سوی دیگر، الزامات قانونی مدیریت یکپارچه فضایی در این محدوده، در نظام تقسیمات کشوری پاسخ داده شود. این رویکرد را می توان برای رسیدن به اهداف گوناگون اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و زیستمحیطی و در سطوح مختلف از مقیاس درون کشوری تا فراملی و با مشارکت همه بازیگران (از قبیل دولتی و غیردولتی) از طریق نهادها به صورت توأم، پایین به بالا و بالا به پایین، در نظر گرفت.