مطالعه موقعیت میدان روشنفکری ایران و موضع آن در قبال فرآیند دموکراتیک شدن فرهنگ از انقلاب اسلامی تا ۱۳۷۶
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
هدف این مقاله بررسی موقعیت میدان روشنفکری و موضع آن در مواجهه با فرآیند دموکراتیزهشدن فرهنگ در سطوح فرمال و محتوایی و نوع این رابطه براساس میانجیگری میدان طبقات اجتماعی و میدان قدرت است. بدین منظور از نظریه میدانهای بوردیو بهعنوان چارچوب مفهومی و برخی شاخصهای دموکراتیزهشدن فرهنگ از منظر کارل مانهایم استفاده شده است. لذا ابتدا ویژگی های میادین قدرت، روشنفکری و طبقات اجتماعی توصیف شده است و همچنین زیرمیدان ادبیات به مثابۀ میدان شاهد برای پیگیری تحولات دموکراتیک یا غیردموکراتیک مورد بررسی قرار میگیرد. برای پیگیری و دستیابی به مختصات این میادین روش مطالعۀ اسنادی-کتابخانهای و راهبرد نمونهگیری هدفمند یا معیارمحور اتخاذ گردید. در پایان، تبیین مختصات و ویژگیهای میادین مذکور به صورت مناسبات دوتایی انجام میشود. بر مبنای این تبیین میتوان گفت: میدان روشنفکری در مواجهه با پدیدۀ دموکراتیزهشدن فرهنگ دچار انفعال و عدم تأثیرگذاری شده و چهبسا نوعی سردرگمی در قالب گفتمانهای روشنفکری دیده می شود که نتیجۀ عدم ایجاد تقابل قطبهای دولتمدار و مستقل و لذا چیرگی ساختاری ساحت دولت-سیاست است. بدین دلیل خود میدان روشنفکری نه تنها از لحاظ تأثیر ایجابی دچار شکست میشود بلکه ویژگیهای قطببندی، تمایز و هویتیابی دموکراتیک را هم درونی نمیسازد.