بررسی تاثیر مداخله از طریق دو روش آموزش چهره به چهره و پمفلت آموزشی بر تفکیک، جداسازی و بازیافت پسماند در شهر کلاله

جواد کریمی، j karimi b.sc. of environmental health engineering, health center of kalaleh, golestan university of medical sciences, golestan, iranکارشناس مهندسی بهداشت محیط مرکز بهداشتی درمانی کلاله، دانشگاه علوم پزشکی گلستان مهدی صادقی، m sadeghi assistant professor of environmental health engineering, cereal research center, school of public health, golestan university of medical sciences, gorgan, iranدکترای بهداشت محیط، استادیار دانشکده بهداشت ، مرکز تحقیقات غلات، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی گلستان ابراهیم فدایی، e fadaie general physician, health center of kalaleh, golestan university of medical sciences, golestan, iranدکترای عمومی مرکز بهداشتی درمانی کلاله، دانشگاه علوم پزشکی گلستان محمد هادی مهدی نژاد، m.h mehdinejad associated professor of environmental health engineering, environmental health research center, school of public health, golestan university of medical sciences, gorgan, iranدکترای بهداشت محیط، دانشیار دانشکده بهداشت ، مرکز تحقیقات بهداشت محیط، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی گلستان

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

زمینه و هدف: جمع آوری و دفع بهداشتی پسماند نقش مهمی در سلامتی افراد جامعه دارد. روش جداسازی و تفکیک در مبدا یکی از مهمترین و کم هزینه ترین روش های جدا سازی و تفکیک مواد زاید محسوب می شود. این مطالعه با هدف فرهنگ سازی و آموزش مردم در امر بازیافت و کاهش پسماند در دو منطقه شهر کلاله با استفاده از دو روش آموزشی انجام شد. روش بررسی: مطالعه حاضر از نوع نیمه تجربی بوده که در شهر کلاله انجام شد. شهر کلاله با توجه به بافت اجتماعی و فرهنگی به 6 منطقه تقسیم شد. با استفاده از نمونه گیری خوشه ای دو منطقه بصورت تصادفی انتخاب شد. تعداد نمونه در هر منطقه 120 مورد بود. یک گروه تحت آموزش چهره به چهره و گروه دوم از طریق بسته آموزشی آموزش دیدند. مدت جمع آوری پسماند ها مدت 60 روز بود. بعد از این مدت مجددا پرسشنامه برای دو گروه توسط رابطین تکمیل و تاثیر روش های آموزشی بررسی شد. یافته ها: از نظر تفکیک پسماند در گروه آموزش چهره به چهره، قبل از آموزش 70/8 درصد پسماند ها را تفکیک می کردند که بعد از ارائه آموزش به خانوارها میزان تفکیک پسماند به 95 درصد رسید. در گروه ارائه بسته آموزشی، قبل از آموزش 57/5 درصد پسماند ها را تفکیک می کردند که بعد از ارائه آموزش از طریق بسته های آموزشی میزان تفکیک پسماند به 86/7 درصد رسید. میزان پسماند بازیافتی در هفته بین kg 0/6 تا 1 به ازای هر فرد بود. این پسماندها شامل کاغذ، شیشه، ظروف پلاستیکی و ظروف فلزی بود. به طور متوسط در روش آموزش چهره به چهره kg 91 و در روش بسته های آموزشی kg83 پسماند بازیافتی در هفته جمع آوری شد. نتیجه گیری: میزان آگاهی ، نگرش و همکاری در جداسازی پسماند در هر دو روش بعد از آموزش افزایش داشت. اما در روش چهره به چهره میزان آگاهی و مشارکت در جداسازی پسماند بیشتر بود. با ارائه آموزش های مستمر و برنامه ریزی شده از لحاظ روش آموزشی و همچنین وجود سازمان های تفکیک کننده پسماند می توان کمک شایانی به استفاده مجدد از پسماند نمود. این امر باعث آلودگی کمتر محیط زیست، کاهش انتقال بیماری های مختلف مرتبط با دفع غیر اصولی پسماندهای جامد، کاهش هزینه های درمان با افزایش سطح آگاهی مردم در خصوص مشکلات و معظلات پسماندهای جامد، کاهش حجم پسماند ها می شود.