تغییرات عملکرد زراعی و فیتوشیمیایی گیاه دارویی سرخارگل (echinacea purpurea (l.) moench) تحت تأثیر اوره و کود زیستی

مجید آقاعلیخانی، m aghaalikhani agronomy department, faculty of agriculture, tarbiat modares university, tehran, iran, p.o.box: 14115 - 336tel: +98 - 21 - 48292099, fax: +98 - 21 - 48292200دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده کشاورزی، گروه زراعت، صندوق پستی: 336 - 14115تلفن: 48292099 (021)، نمابر: 48292200 (021) آیدا ایرانپور، a iranpour 1- department of agronomy, faculty of agriculture, tarbiat modares universityدانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرسسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه تربیت مدرس (tarbiat modares university) حسنعلی نقدی بادی، h naghdi badi cultivation and development department of medicinal plants research center, institute of medicinal plants, acecrگروه پژوهشی کشت و توسعه مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهیسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه تربیت مدرس (tarbiat modares university)

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

مقدمه: تغذیه گیاه عامل مهمی در رشد و ترکیبات شیمیایی گیاهان است. کاربرد کودهای طبیعی می تواند عملکرد و شاخص های دارویی گیاهان را ارتقاء بخشد. هدف: در این تحقیق امکان جایگزینی کودهای شیمیایی با کودهای زیستی: نیتروکسین، بیوفسفر و بیوسولفور در تولید گیاه دارویی سرخارگل از طریق مقایسه عملکرد پیکر رویشی و ترکیبات فنلی گیاه در پاسخ به سطوح خالص و یا تلفیقی کودهای زیستی با اوره بررسی شد. روش بررسی: این آزمایش در قالب بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار و 12 تیمار در سال زراعی 89 - 1388 در مزرعه دانشگاه تربیت مدرس انجام شد. تیمارها شامل نیتروژن شیمیایی به فرم اوره (c)، بیوسولفور (s)، بیوفسفر (p)، نیتروکسین (n)، اوره + بیوسولفور (cs)، اوره + بیوفسفر (cp)، اوره + نیتروکسین (cn)، بیوفسفر + بیوسولفور (ps)، نیتروکسین + بیوسولفور (ns)، نیتروکسین + بیوفسفر (np)، تلفیق سه کود زیستی (nps) و شاهد (بدون کود) بودند. نتایج: تیمارها اثر معنی داری (05/0p≤) بر تعداد شاخه جانبی، تعداد گل، قطر گل، ساقه و ریشه، ارتفاع بوته، طول ریشه، عملکرد بیولوژیک خشک، شاخص برداشت، محتوی نیتروژن و فسفر گیاه داشتند و میزان ترکیبات فنولی را تحت تأثیر قرار دادند. تیمار np منجر به تولید بیشترین وزن خشک برگ، عملکرد بیولوژیک، طول ریشه، قطر ریشه و ساقه، تعداد شاخه جانبی ساقه شد. نتیجه گیری: کاربرد کودهای زیستی سبب افزایش عملکرد سرخارگل شد. تیمار np بهترین تیمار از نظر عملکرد کمی و تیمار ps با بیشترین عملکرد فنل ریشه (116 درصد بیشتر از شاهد) بهترین ترکیب تیماری از نظر کیفیت بود. بنابراین با کاربرد کودهای زیستی می توان مصرف کودهای شیمیایی را کاهش داد و به اهداف کشاورزی پایدار نزدیک شد.