ارزیابی برخی از خصوصیات مورفولوژیکی ژنوتیپ های پنبه با هدف گزینش زودرسی
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
در این تحقیق، تعداد 25 ژنوتیپ مختلف پنبه در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در دو ایستگاه تحقیقاتی پنبه کشور مورد مقایسه قرار گرفتند تا علاوه بر مطالعه صفات موثر در زودرسی، غربال ژنتیکی گردیده و در صورت دارا بودن صفات مهم اصلاحی از بهترینهای آنها جهت جایگزینی و یا برای دورگگیری ها و ایجاد کلکسیون های ویژه زودرسی استفاده گردند. درطول آزمایش، صفات مختلفی از قبیل عملکرد محصول، درصد زودرسی، تعداد و وزن قوزه، ارتفاع بوته، تعداد شاخه های رویا و زایا، طول بلندترین شاخه رویا، طول شاخه زایای پنجم و طول اولین میانگره مورد یادداشت برداری قرار گرفتند. تجزیه واریانس مرکب صفات، اختلاف معنی داری را بین ژنوتیپ ها از نظر تعداد شاخه رویا، طول بلندترین شاخه رویا، طول اولین میانگره، وزن قوزه، عملکرد و زودرسی نشان داد. براساس مقایسه میانگین، ژنوتیپ های سای اکرا-324، بلغار-539، شیرپان-603، تابلادیلا، شیرپان-539، کرما-111 و چکوروا -1518 از نظر عملکرد کل وش و ژنوتیپ های بلغار-539، شیرپان-539، بلی ایزوار، ب-557، تاشکند-6، شیرپان-603، نازیلی-84 و اولتان از نظر درصد زودرسی در صدر قرار گرفتند که این امر امکان شناسایی و انتخاب ژنوتیپ های زودرس را فراهم میسازد. همچنین صفت زودرسی با وزن قوزه، تعداد شاخه رویا و طول بلندترین شاخه رویا همبستگی منفی، ولی با طول اولین میانگره همبستگی مثبت معنی دار نشان داد. براساس نتایج، متوسط زودرسی کلیه ژنوتیپ های مورد بررسی 56/51 درصد بود، در حالی که میزان زودرسی رقم تجاری ساحل بهعنوان شاهد 23/43 درصد و در مورد زودرسترین ژنوتیپ 82/18 درصد برآورد گردید. بنابراین انتظار میرود از طریق سلکسیون ژنوتیپ های زودرس بتوان زودرسی پنبه را تا 25 درصد افزایش داد.
Authors and affiliations
- کمال قاسمی بزدی — استادیار موسسه تحقیقات پنبه کشور
- محمد نعمتی — مربی پژوهشی ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گنبد