بررسی فاکتورهای ارگونومیک مرتبط با کوله پشتی دانش آموزان مقطع ابتدایی تهران

سمیه محمدی، somayeh mohammadi university of social welfare and rehabilitation sciencesدانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی حمیدرضا مختاری نیا، hamid reza mokhtarinia university of social welfare and rehabilitation sciencesدانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی فرهاد طباطبایی، farhad tabatabaee university of social welfare and rehabilitation sciencesدانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی رضا نجات بخش، reza nejatbakhsh zanjan university of medical sciencesدانشگاه علوم پزشکی زنجان

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

زمینه و هدف : در حدود 90% دانش­آموزان کوله پشتی حمل می کنند. کوله پشتی نامناسب، منجر به درد سرشانه، پشت، کمر و ناهنجاریهای اسکلتی می شود. حمل کوله پشتی سنگین تر از 10% وزن بدن توصیه نمی شود. هدف پژوهشگران بررسی وضعیت کوله پشتی دانش آموزان از نظر تطابق با ابعاد آنتروپومتریک ( anthropometric )و محدوده وزن بوده است. روش­ کار : در پژوهش توصیفی- تحلیلی حاضر، از 50 دانش آموز دختر و پسر داوطلب در اندازه گیری ابعاد بدنی و مقایسه با کوله پشتی هایشان و 212 دانش آموز دختر که به صورت تصادفی چند مرحله ای از مدارس دخترانه شهر تهران انتخاب شده بودند، برای مقایسۀ وزن کوله پشتی با محدودۀ وزنشان استفاده شده است. ابعاد بدن با دستگاه آنالیز حرکت (vicon 460v, oxford, uk) اندازه گیری شد و فاکتورهای ارگونومیک ( ergonomic ) کوله پشتی توسط چک لیستی ثبت گردید. برای اندازه­گیری وزن از ترازوی دیجیتال و جهت محاسبه شاخص توده بدنی از نرم افزار who استفاده گردید. یافته­ها : بین پهنای شانه و عرض بالایی کوله پشتی، پهنای کمر و عرض پایینی کوله پشتی، عرض سرشانه و عرض بند سرشانه کوله پشتی، ارتفاع پشت و ارتفاع کوله، تفاوت معنادار وجود داشت. عرض بالایی کوله پشتی ها از پهنای سرشانه کودکان بزرگ تر بوده، عرض پایینی کوله پشتی ها از عرض کمر بزرگ تر بوده، پهنای بند سرشانه از عرض سرشانه کوچک تر بوده و ارتفاع کوله پشتی ها از ارتفاع پشت کودکان بلندتر بوده است. 8% دسته کوله ها،44% بند سرشانه ها و 34% پشت کوله ها، لایی گذاری مناسب داشتند. 2% کوله پشتی ها بند کمری داشتند و هیچکدام دارای بند قفسه سینه نبودند. بند سرشانه 8% کوله پشتی ها s شکل بود و 4% کوله پشتی ها چرخ دار بودند. تنها 3/28%وزن کوله پشتی ها زیر 10% وزن بدن بوده است. نتیجه­گیری : آگاهی افراد از فاکتورهای ارگونومیک در هنگام انتخاب و خرید کوله پشتی مناسب بسیار موثر است، اما تولیدکنندگان نیز باید به تولید کوله پشتی ارگونومیک تشویق شوند. کاستن از وسایل اضافی کوله­پشتی توسط والدین مفید است. برنامه های مدیریتی آموزش و پرورش برای دانش­آموزان و مسئولین مدارس , درمورد آگاهی از مخاطرات تهدید کننده سلامتی، هنگام استفاده از کوله پشتی غیر ارگونومیک نیز لازم است.