اثر چرای دام بر تغییر و تنوع گونههای جنگلی در گروههای زادآوری طبیعی (مطالعة موردی: بخش پاتم جنگل خیرود)
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
عوامل تهدیدکنندة پایداریِ جنگلها طبیعی و انسانی اند. عوامل انسانیِ تخریب جنگلها شامل چرای دام، آتشسوزی، تغییر کاربری، بهرهبرداری معدن، قاچاق چوب، و رهاسازی زباله در جنگل است. چرای دام در جنگلها آثار تخریبی زیادی دارد. در این مطالعه، اثر چرای دام بر پیدایش، تنوع، و تغییر گونههای جنگلی در گروههای زادآوری بررسی شده است. منطقة مورد مطالعه، گاوسراهای بنجهبن و پاتم، واقع در بخش پاتم جنگل آموزشی ـ پژوهشی دانشگاه تهران، است. برای این منظور، از محل هر گاوسرا در چهار مسیر در امتداد مسیرهای مالرو به صورت ترانسکت تا مرز سامان عرفی هر گاوسرا حرکت صورت گرفت و بر روی خط نمونهها در هر یک از گروههای زادآوری قطعه نمونه هایی به ابعاد 5/2×2 (5 متر مربع) مشخص و در آنها نوع گونههای چوبی و علفی مشخص شدند. شاخصهای تنوع و یکنواختی در فواصل 500 متری از گاوسراها نیز با استفاده از نرمافزار ecological methodology محاسبه شد. نتایج نشان داد بیشترین نهالهای موجود در منطقه از گونة ممرز است که همراه افرا عناصر اصلی منطقه را تشکیل میدهند. نمودار روند تغییر گونه‌‌ها نشان میدهد با افزایش فاصله از گاوسراها از تعداد گونههای ممرز و افرا کاسته و بر فراوانی گونة راش افزوده میشود. با افزایش فاصله از گاوسرا، روند افزایشی در عامل های تنوع و یکنواختی مشاهده شد. در فواصل نزدیک به گاوسراها، گونههای علفی غالب شاملoxalis acetosella، fruticosus rubus، sambucus nigra،euphorbia amygdaloides ، pteridium aquilinum، oplismenus undulatifoliusو گونههای درختی غالب شامل parrotia persica، mespilus germanica، acer cappadocicum، crataegus spp، d.lotus c.betulus، و prunusdivaricata است. تنوع زیاد گونههای چوبی و علفی در مناطق نزدیک به گاوسراها نشان دهندة تخریب شدید این مناطق است که باعث ظهور گونههای مهاجم شده است.