Article

بازنمایی جوان در سینمای عامه پسند: مقایسۀ تطبیقی دو دورۀ اصلاحات و اصول گرایی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

هدف اصلی این مقاله، مطالعۀ نحوۀ بازنمایی جوان در سینمای عامه پسند ایران از راه مقایسۀ تطبیقی فیلم های برگزیده در دو دورۀ اصلاحات (1376- 1384) و اصول گرایی (1384- 1389) است. به این منظور، با بهره گیری از نظریۀ بازنمایی هبدیج و مفاهیم مرتبط در حوزۀ مطالعات جوانان، نظیر «بازنمایی به مثابۀ دردسر» و «بازنمایی به مثابۀ خوش گذرانی»، سه فیلم از دورۀ اصلاحات («زیر پوست شهر»، «پارتی» و «من ترانه 15 سال دارم») و سه فیلم از دورۀ اصول گرایی («دایرۀ زنگی»، «دربارۀ الی...» و «تسویه حساب») برگزیده و به این موضوع پرداخته شده است که آیا در بازنمایی جوان در فیلم های این دو دوره، تفاوتی وجود دارد یا خیر. مطالعۀ این فیلم ها براساس دو الگوی سلبی و کادوری برای تحلیل رمزگان فنی، و الگوی روایی و نشانه شناسی بارت برای تحلیل نشانه شناسی پی ریزی شده است. پس از مطالعۀ فیلم ها و بررسی جداگانة هریک از آن ها، این نتیجه به دست آمد که فیلم های عامه پسند ساخته شده در این دو دوره، تصویری متفاوت از جوان را بازنمایی می کنند. در هریک از این دو دوره، ارجاعاتی حتی متناقض به جوان به چشم می خورد. در دورۀ اصلاحات، جوان با مفاهیمی مانند «پای بندی به ساختار»، «امید به آینده»، «خودباوری»، «جسارت»، «مسئولیت پذیری»، «آرمان گرایی»، «قانون مداری» و «دموکراسی و آزادی خواهی» نشان داده شده است؛ اما در دورۀ اصول گرایی به صورتی «ساختارشکن»، «خودابراز»، «بی هویت»، «مبارز ضداجتماعی»، «درگیر بین سنت و مدرنیته»، «قانون گریز» و «خطر پذیر» بازنمایی شده است. بنابراین، نوعی هراس رسانه ای درمورد بازنمایی جوان در دورۀ اصول گرایی در سینمای عامه پسند به وجود آمده است.

Authors and affiliations
  1. هادی خانیکی — دانشیار علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبایی
  2. سمانه ابوی — کارشناس ارشد علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی