Article

گفتمان اصلاح طلبی اسلامی در ایران پس از انقلاب

علی محمد حاضری، ابراهیم ایران نژاد، مصطفی مهرآیین

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

این پژوهش در پی بازشناسی توصیفی گفتمان اصلاح طلبی اسلامی در سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی است. شاخص ترین افرادی که در این پژوهش به عنوان تولیدکنندگان این گفتمان انتخاب شده اند عبارت اند از: سید محمد خاتمی، سید محمد موسوی بجنوردی و سید محمد موسوی خوئینی ها. در کنار این افراد، به اندیشه ها و آثار دیگر متفکران اصلاح طلبی اسلامی نیز پرداخته شده است. سؤالات اصلی تحقیق عبارت اند از: 1. تولیدکنندگان این گفتمان چه کسانی هستند؟ 2. چرا سخن می گویند؟ 3. دربارۀ چه سخن می گویند؟ 4. چگونه سخن می گویند؟ 5. مخاطبانشان چه کسانی هستند؟ 6. چه کنشی را پیشنهاد می کنند؟ روش پژوهش، تحلیل گفتمان به عنوان روشی کیفی است. روش نمونه گیری نیز قضاوتی است؛ به گونه ای که به آثار مکتوب و سخنان تولیدکنندگان اصلی گفتمان ها در کنار افراد دیگر توجه می شود. ذیل هر یک از سؤالات تحقیق، با مراجعه به آثار متفکران نام برده، مباحث مهمی همچون جامعۀ مدنی، قانون اساسی، حکومت دینی و... آورده شده است. بررسی گفتمان اصلاح طلبی اسلامی، به ما چند بصیرت دربارۀ ماهیت «گفتمان دینی» در ایران امروز می بخشد. گفتمان یاد شده در شیوۀ نگاه خود به دین و دنیای مدرن، دل مشغول مسائل و موضوعات امروزی و مسائل مرتبط با آن است. بررسی شیوۀ استدلال گفتمان اصلاح طلبی اسلامی نشان می دهد با اینکه این گفتمان با گفتمان های دیگر اختلاف هایی دارد، در استناد به متون دینی و کمک گرفتن از «رویکرد نقلی» این گفتمان ها با هم اشتراک نظر دارد.

Authors and affiliations
  1. علی محمد حاضری — استادیار - گروه جامعه شناسی - دانشگاه تربیت مدرس
  2. ابراهیم ایران نژاد — فارغ التحصیل کارشناسی ارشد
  3. مصطفی مهرآیین — استادیار- گروه جامعه شناسی

Similar items

  • گفتمان های زنان پس از انقلاب اسلامی (گفتمان اصلاح طلبی، گفتمان سنت گرایی فقهی)

    Article2015مجله پژوهش های سیاسی و بین المللی

    نظام جمهوری اسلامی متشکل از دو گفتمان است که به فراخور شرایط یکی از آنها به عنوان گفتمان مسلط و دیگری در حاشیه قرار می­گیرد. در این گفتمان­ها مناقشاتی در مورد هویت زن وجود دارد. معانی که این واژه به خود گرفته به نوع خاصی از گفتمان بستگی دارد که به آن ماهیت و هستی می­بخشد. مقاله ح

  • گفتمان های زنان پس از انقلاب اسلامی (گفتمان اصلاح طلبی، گفتمان سنت گرایی فقهی)

    Articleمجله پژوهش های سیاسی و بین المللی

    نظام جمهوری اسلامی متشکل از دو گفتمان است که به فراخور شرایط یکی از آنها به عنوان گفتمان مسلط و دیگری در حاشیه قرار می­گیرد. در این گفتمان­ها مناقشاتی در مورد هویت زن وجود دارد. معانی که این واژه به خود گرفته به نوع خاصی از گفتمان بستگی دارد که به آن ماهیت و هستی می­بخشد. مقاله ح

  • بنیاد نظری فروپاشی اجماع در گفتمان اصلاح طلبی

    Article2009فصلنامه سیاستعباس خلجی

    گفتمان اصلاح طلبی بر پایه مجموعه ناسازه های نظری پیکربندی شد و فاقد انسجام نظری بود. زیرا به طور توأمان، در آن هم از آموزه های سنتی اسلام و هم از آموزه های مدرن لیبرال استفاده شده بود. اجماع فوری اصلاح طلبان، ناشی از ضرورت تاریخی مخالفت با نامزد محافظه کاران بود که پیروزی خود را

  • بنیاد نظری فروپاشی اجماع در گفتمان اصلاح طلبی

    Article2009سیاستعباس خلجی

    گفتمان اصلاح طلبی بر پایه مجموعه ناسازه‌های نظری پیکربندی شد و فاقد انسجام نظری بود. زیرا به طور توأمان، در آن هم از آموزه‌های سنتی اسلام و هم از آموزه های مدرن لیبرال استفاده شده بود. اجماع فوری اصلاح طلبان، ناشی از ضرورت تاریخی مخالفت با نامزد محافظه کاران بود که پیروزی خود را

  • گفتمان خاورمیانه‌ای جمهوری اسلامی ایران

    Articleدانش سیاسیدکتر حسن بشیر، استادیار گروه فرهنگ و ارتباطات دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق(ع)

    گفتمان خاورمیانه ای جمهوری اسلامی ایران دکتر حسن بشیر تاریخ دریافت: 13/08/1387 تاریخ پذیرش: 11/10/1387 چکیده ایران پس از انقلاب اسلامی، گفتمان ویژه ای را در سطح جهان و به ویژه، در خاورمیانه به وجود آورده است که نه تنها اختلاف اساسی با قبل از انقلاب داشته بلکه ماهیت آن نیز متفاوت

  • آرمان ظهور و تاثیرات آن بر گفتمان سیاسی جمهوری اسلامی ایران

    Article2026جستارهای سیاسی معاصریحیی فوزی، مصطفی احمدی، سید صدرالدین موسوی

    در گفتمان انقلاب اسلامی، باورداشت مهدویت، دربردارنده‌ی انتظاری فعال و حرکت در مسیر ظهور است. پژوهش حاضر به این پرسش پاسخ می‌دهد: چنین رویکردی که از آن به آرمان ظهور تعبیر می‌شود، چه تاثیراتی بر گفتمان سیاسی جمهوری اسلامی ایران داشته است؟ برای بررسی این مسئله از روش‌«تحلیل مضمون»