اهمیت و اثر خواص رئولوژی محلول های پلیمری در فرایند جدایی فاز و شکل شناسی غشاهای پلیمری

علی زادهوش، سید سعید حسینی، سیده محدثه موسوی

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

با توجه به توسعه روزافزون فناوری­ های غشایی در صنایع مختلف و نیز اهمیت شکل شناسی غشاهای نامتقارن در تعیین عملکرد فرایندهای جداسازی غشایی، کنترل این مشخصه به­ عنوان موضوعی مهم در فرایند ساخت غشا به­ شمار می آید. از این رو، در این مقاله اثر خواص رئولوژی محلول های پلیمری از جمله رفتار گرانروکشسانی و ژل شدن بر شکل گیری (فرایند جدایی فاز) و شکل شناسی انواع غشاها (اعم از تخت و الیاف توخالی) بررسی شده است. مطالعات انجام شده نشان داد، جدایی فاز، فرایندی شاخص در تشکیل غشاهای نامتقارن است و دو سازوکار مهم جدایی مایع-مایع و جامد-مایع نیز عاملی مؤثر در تغییر شکل­ شناسی غشا به ­شمار می­ آید. بنابراین، با کنترل مرحله ابتدایی فرایند جدایی فاز، می توان ریزساختار غشا را کنترل کرد و ساختاری مطلوب به ­دست آورد. افزون براین، رفتار رئولوژی محلول های پلیمری حین ساخت غشا نیز عاملی اثرگذار بر ساختار شکل شناسی غشا به ­شمار می ­آید. بنابراین، مطالعه و بررسی اصول حاکم بر رفتار رئولوژی محلول های پلیمری مانند گرانروکشسانی، گرانروی برشی و گرانروی کششی نقش مهمی در تعیین شکل­ شناسی و عملکرد جداسازی غشا ایفا می­ کند. در این مقاله، با توجه به اثر متقابل رئولوژی محلول های پلیمری و فرایند جدایی فاز، اثر تغییر ویژگی های رئولوژی محلول بر فرایند جدایی فاز و در نهایت تشکیل غشاهایی با شکل­ شناسی و ساختار متفاوت مطالعه شده است. همچنین، ضمن بررسی اثر مشخصه زمان آسایش محلول های پلیمری که در فرایند ساخت غشا قرار دارند و تحلیل ژل شدن و سازوکار های آن، شکل­ شناسی نهایی غشا با توجه به رقابت میان سرعت رشد نواحی (فرایند جدایی فاز) و سرعت ژل شدن (رفتار رئولوژیکی) بحث شده است.