تحلیل ترمودینامیک و سینوپتیکی سیلاب های لحظه ای مناطق خشک (حوضه زاینده رود)
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
بارشهای سنگین به دلیل نقشی که در رخداد سیلاب های بزرگ دارند از جمله عوامل موجد بحران محسوب میشوند. بخش آبخیز حوضه سد زاینده رود (بالا دست سد) به عنوان مهمترین رودخانه مرکزی ایران با فراوانی بیشتر سیلابهای بزرگ روبهرو بوده است. سیلاب سال آبی 84-1383 با دبی 646 مترمکعب در ثانیه در 22/12/1383 با شاخص های استاندارد 47/10=sfi در حوضه مورد مطالعه رخ داده است. این سیلاب به عنوان بزرگترین سیلاب ثبت شده طی دوره آماری سالهای 88-1351 در حوضه سد زاینده رود برای بررسی انتخاب و جهت بررسی شرایط ترمودینامیکی و سینوپتیکی انتخاب گردید. بررسی متغیرهای هواشناختی و نمودارهای ترمودینامیکی نشان داد تغییرات دمای بالقوهتر معیار مناسبی جهت شناخت شرایط توفان است. محاسبات ترمودینامیکی شاخص راکلیف با 6/33 درجه سلسیوس و شاخص برادباری با 58/1- نشان دهنده شدت بارش های بالا درحوضه است. علاوه بر آن تحلیل همدید تراز 500 هکتوپاسکال نشان داد که شرایط مساعد ترمودینامیکی رخداد سیلاب با گسترش پر ارتفاع اقیانوس اطلس- اروپا به سمت قطب، حرکت تاوه قطبی به سمت عرضهای پایین، غالب شدن الگوی نصف النهاری بر روی منطقه مدیترانه و خاورمیانه و تشکیل فرازی در غرب مدیترانه، فرود عمیقی در شرق مدیترانه ، قرارگیری ایران در معرض وزش تاوایی مثبت و ورود سامانه های بارش زا به حوضه منطبق است.
Authors and affiliations
- داریوش رحیمی — استادیار دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی - دانشگاه اصفهان
- حمید میرهاشمی — کارشناسی ارشد اقلیم شناسی دانشگاه اصفهان
- فاطمه عابدی — کارشناسی ارشد اقلیم شناسی دانشگاه اصفهان