پوشش زنان و دلالت های معنایی آن (مطالعۀ موردی: زنان جوان شهر کرمانشاه)
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
هدف این پژوهش، واکاوی ژرفنگرانۀ دلالتها و معانی پوشش زنانه در یک فضای اجتماعی/ فرهنگی خاص است. فضا این پژوهش شهر کرمانشاه است که تنوع قومی/ مذهبی و قشربندی اجتماعی پیچیده ای دارد. این پژوهش، در بخش رویکرد نظری، کوشیده است با کمک مجموعه ای از مفاهیم نظریِ بیان شدۀ مرتبط با این موضوع از سوی برخی جامعهشناسان (گیدنز، زیمل، گافمن)، گونه ای صورتبندی مفهومی/ نظری از موضوع پوشش و بدن ارائه دهد. با اینکه این مفاهیم متعلق به سنتهای نظری متفاوتند بنابراین درآمیختن آنها بدون دشواری و تناقض نیست؛ در نقش مجموعه سازههای نظریِ روشنگر میتوانند در کنار هم بر جنبه های مختلف پدیدۀ موضوع پژوهش پرتو افکنند. روش پژوهش به کاررفته، کیفی نظریهپردازی دادهمحور یا همان نظریۀ مبنایی است که در آن از فن مصاحبۀ عمیق فردی برای گردآوری دادهها استفاده شده است. نمونۀ پژوهش براساس تلفیقی از دو شیوۀ نمونهگیری هدفمند (با معیار حداکثر تنوع) و نظری (با معیار اشباع نظری) انتخاب شده است. براساس نتایج پژوهش پوشش از دیدگاه زنان مختلف، دلالت و معنای یکسان ندارد. درمجموع دادههای تولیدشده در قالب 138 مفهوم، 31 موضوع عمده، 7 موضوع محوری (که مبنای خط سیر ما را در پژوهش است) و یک هستۀ مرکزی کدگذاری شدهاند. موضوعهای عمده عبارتند از: پوشش رفتاری فراتر از حجاب، پوشش میانجی هویتیابی و تمایزبخشی، پوشش به مثابۀ مدیریت بدن و نماد بازاندیشی، پوشش در نقش بخشی از فرآیند زیباییشناختی بدن، پوشش در کشاکش الزامهای ساختاری و انتخابهای فردی و پوشش در نقش حفاظ امنیتی. موضوع نهایی پژوهش نیز پروبلماتیک شدن پوشش است که موضوعهای دیگر حول آن شکل گرفتهاند و بیانگر دلالتهای متفاوت پوشش از دیدگاه زنان نمونۀ پژوهش، در نقش کنشگران زمینۀ پژوهش هستند.
Authors and affiliations
- جمال محمدی — دانشیار جامعه شناسی دانشگاه کردستان
- حسین دانش مهر — دانشجوی دکتری جامعه شناسی توسعه دانشگاه تهران
- فاضل الیاسی — کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه کردستان
- یزدان اعظمی — کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه خوارزمی