آموزه بدا در قرآن، آرای کلامی شیعه، و آثار مولوی
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
دیرپای ترین آموزۀ مورد اختلاف ادیان بزرگ، ماجرای تشبیه و تنزیه، یا انسان پنداری و تعالی خداوند، در موضوعاتی از این قبیل است: که آیا قدرت، علم و ارادۀ او نیز همانند آدمیان دگرگونی می پذیرد یا خیر. این مقاله نشان می دهد که مولانا بر خلاف جبرگرایان اشعری، و تا حدودی همسو با شیعۀ امامیه و مرجئه، براساس اعتقاد به کرم بی منتهای حق تعالی، معتقد است که دست کرم و جود خداوند در هیچ آنی بسته نیست، بلکه با اندک بهانه ای، رحمت جدید او شامل کائنات می گردد. این ویژگی خداوند او را قادرتر نشان می دهد. در نگاه مولوی، با نپذیرفتن تغییر اراده و مشیت خداوند (باور به بدا) دعا کردن کوششی بیهوده است. وی حتی روز قیامت را نیز عرصۀ تغییر ارادۀ حق و تغییر سرنوشت آدمیان میشمارد و آن جهان را نیز شهری پربازار و کسب میخواند . نتیجۀ عملی چنین باوری، امید پیوسته و دعای مدام است.
Authors and affiliations
- حسین حیدری — استادیار گروه ادیان و فلسفه دانشگاه کاشان