Article

اندیشه های عرفانی عین القضات در باب ابلیس

خدابخش اسداللهی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

صرف نظر از نگاهِ اخلاقی به ماجرای ابلیس، که صوفیّه آدمی را از دسیسه های او برحذر می دارند، مسأله «نافرمانیِ وی در امرِ سجود بر آدم(ع)»، همواره موضوع بحثِ گروهی از عارفان مسلمان بوده است. از جملة این عرفا که در این باره دیدگاهِ به نسبت نو و کاملی دارد، عین القضات همدانی است. از منظرِ وی، سجده نکردنِ ابلیس بر آدم(ع)، ناشی از عشق راستینِ او به معشوق ازلی و نیز جریان قلم تقدیر الهی است. طبق نگرش دوگانة او، که متضمّنِ اثبات یگانگی خداست، وجود نور سیاه عزازیلی و نور سپید محمدی(ص)، اولی به عنوان محکی برای تشخیص مخلصان و دیگری به عنوانِ منشأ درکِ کمالاتِ انسانی، در عالم هستی ضرورت دارد.

Authors and affiliations
  1. خدابخش اسداللهی — استادیار دانشکده ادبیات و علوم انسانی ـ دانشگاه محقق اردبیلی

Similar items

  • اندیشه‌های عرفانی عین‌القضات در باب ابلیس

    Article2009ادبیات عرفانی و اسطوره شناختیخدابخش اسداللهی

    صرف‌نظر از نگاهِ اخلاقی به ماجرای ابلیس، که صوفیّه آدمی را از دسیسه‌های او برحذر می‌دارند، مسأله «نافرمانیِ وی در امرِ سجود بر آدم(ع)»، همواره موضوع بحثِ گروهی از عارفان مسلمان بوده است. از جملة این عرفا که در این باره دیدگاهِ به نسبت نو و کاملی دارد، عین‌القضات همدانی است. از من

  • «بررسی و مقایسه ی مفهوم "عادت ستیزی" در اندیشه ی عین القضات همدانی و سهراب سپهری»

    Article2015فصلنامه دهخداساره تربیت، محمد عنایتی قادیکلایی

  • سیمای ابلیس در آثار عین القضات همدانی

    Article2007مطالعات عرفانینرگس حسنی

    اگر حسین منصور حلاج را مؤسس نظریه دفاع از ابلیس بدانیم، بی شک عین القضات همدانی گسترش دهنده و مفسر بی همتای این نظریه است، او مبانی این نظریه را وامدار حلاج است ولی تقریر تازه و بدیعی از واقعه طرد و لع نت شدن ابلیس ارائه می کند که او را در زمره بزرگترین مدافعان و ستایش گران ابلیس

  • بررسی تطبیقی تفکرات و آراء عرفانی زرتشت و عین القضات

    Articleفصلنامه عرفانیات در ادب فارسیمهدی ماحوزی، mehdi mahouzi احمد وفایی بصیر، ahmad vafei basir

    زرتشت و عین القضات همدانی هر دو از عارفان و متفکران بزرگ ایران به شمار می­آیند که از جنبه­های فکری، فلسفی و عرفانی در دوره های پس از خود تأثیر چشمگیر و قابل توجهی داشته اند. با این وجود عین القضات همدانی به واسطه تأخر زمانی که از زرتشت داشته، از بعض تفکرات عرفانی وی تأثیر پذیرفته

  • برداشت ها و تعبیرات بدیع عین القضات همدانی از اصطلاحات عرفانی

    Article2026مطالعات اديان و عرفان تطبيقينیلوفر بهرام زاده، سلمان ساکت

    عین القضات همدانی، عارف سنّت شکن و عادت ستیز سدۀ پنجم و ششم هجری است که با اندیشه ها و افکار بدیع و تازۀ خود به عرفان و تصوّف اسلامی غنای بیشتری افزوده است. ویژگی سنّت شکنیِ عین القضات همدانی در تمام جوانب زندگی او از جمله مواجهه با اصطلاحات عرفانی به چشم می خورد، به طوری که مقای

  • سبک عرفانی در آثار عین القضات همدانی

    Article2012مطالعات زبان و ادبیات غناییمختار ابراهیمی، میترا امیدبخش

    عین القضات همدانی مهّم ترین شخصیت معناگرای سدۀ ششم است که سبکی خاص و تازه در ادبیات عرفانی ارائه داده است. او در زمینه ی موضوع لفظ و معنا و تفاوت های بنیادین آن دو به شیوه ی عملی و با به دست دادن نمونه های تأویلی کوشیده است که نشان دهد چرا سبک زبانی او در ادبیات صوفیانه متفاوت اس