Article

تأملی در نظریه تجرد نفس صدرایی

محسن - هادی جوادی - موسوی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

تجرد نفس از نگاه ملاصدرا تفسیری در مقابل نظریه تجرد نفس قائلان به حدوث نفس مجرد است. ارائه تصویری از تجرد نفس از نظر ملا­صدرا می‏تواند درک بهتری را از چگونگی نظریه حدوث جسمانی و بقاء روحانی نفس، رابطه نفس و بدن و چگونگی تبدیل جسمانی به مجرد موجب شود. با استفاده از اصول فلسفه صدرایی و همچنین لوازم فلسفی‏ آنها می‏توان به تبیین چگونگی تجرد نفس پرداخت. این نظریه از سویی در تقسیم تجرد به برزخی و عقلی و از سوی دیگر در چگونگی تجرد عقلی نفس با نظریه قائلان به حدوث نفس مجرد متفاوت است. بر اساس اصالت وجود ملاک در وحدت و کثرت اشیاء وجود آنهاست. در حرکتی که جوهر نفس انسانی در مراتب تشکیکیِ وجود، دارد به هر مرتبه بالاتر که وارد می‏شود آن مرتبه اصل وجودش و سایر مراتب جزو لوازم و شئون نفس به حساب می‏آیند. لذا نفسی که به مرتبه تجرد عقلی می‏رسد به امری مجرد مانند عقل تبدیل نمی‏شود بلکه نفسی که به درجه تجرد رسیده در عین حفظ لوازم و شئونش، یعنی بدن، اجزای نباتی و حیوانی،‏ در ضمن وجودی واحد، با امر مجرد ارتباط برقرار کرده و عنوان مجرد بر او صدق می­کند اما مانند عقول مجرد نمی­شود.

Authors and affiliations
  1. محسن - هادی جوادی - موسوی — دانشیار فلسفه و کلام دانشگاه قم - دانشجوی دکتری فلسفه تطبیقی مرکز تربیت مدرس دانشگاه قم

Similar items

  • تأملی در نظریه تجرد نفس صدرایی

    Article2010انسان پژوهی دینیمحسن - هادی جوادی - موسوی

    تجرد نفس از نگاه ملاصدرا تفسیری در مقابل نظریه تجرد نفس قائلان به حدوث نفس مجرد است. ارائه تصویری از تجرد نفس از نظر ملا‌صدرا می‏تواند درک بهتری را از چگونگی نظریه حدوث جسمانی و بقاء روحانی نفس، رابطه نفس و بدن و چگونگی تبدیل جسمانی به مجرد موجب شود. با استفاده از اصول فلسفه صدرا

  • تبیین نظریه تجرّد فوق عقلانی نفس از نظر ملاصدرا و مبانی هستی شناختی آن

    Articleحکمت صدراییعین الله خادمی، دانشیار دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی سید علی رضی زاده، کارشناسی ارشد فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

    نظریه فوق تجرّد عقلانی بودن نفس از نظر ملاصدرا، عبارت است از تجرّد نفس از ماهیت، علاوه بر تجرّد آن از مادّه. ویژگی­های نفس در این مرتبه عبارت است از این­که در هیچ حدّی ثابت نبوده و گوهری بسیط، ظلّ وجود، وجودی صرف و فوق مقوله است که در عین حال، نه جوهر است و نه عرض، نه جنس است و ن

  • تبیین نظریة تجرّد فوق عقلانی نفس از نظر ملاصدرا و مبانی هستی¬شناختی آن

    Article2013دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی حکمت صدراییعین الله خادمی، سید علی رضی زاده

    نظریة فوق تجرّد عقلانی بودن نفس از نظر ملاصدرا، عبارت است از تجرّد نفس از ماهیت، علاوه بر تجرّد آن از مادّه. ویژگی­های نفس در این مرتبه عبارت است از این­که در هیچ حدّی ثابت نبوده و گوهری بسیط، ظلّ وجود، وجودی صرف و فوق مقوله است که در عین حال، نه جوهر است و نه عرض، نه جنس است و ن

  • تبیین نظریة تجرّد فوق عقلانی نفس از نظر ملاصدرا و مبانی هستی¬شناختی آن

    Article2013حکمت صدراییعین الله خادمی، سید علی رضی زاده

    نظریة فوق تجرّد عقلانی بودن نفس از نظر ملاصدرا، عبارت است از تجرّد نفس از ماهیت، علاوه بر تجرّد آن از مادّه. ویژگیهای نفس در این مرتبه عبارت است از اینکه در هیچ حدّی ثابت نبوده و گوهری بسیط، ظلّ وجود، وجودی صرف و فوق مقوله است که در عین حال، نه جوهر است و نه عرض، نه جنس است و نه

  • تأمّلی فیزیکالیستی بر برخی از مهم‌ترین ادلّۀ تجرّد نفس نزد ابن‌سینا و ملاصدرا

    Article2019حکمت سینویمهدی همازاده ابیانه

    این مقاله درصدد تبیین نحوه تجرّد نفس در دو جریان اصلی فلسفۀ اسلامی و سپس بررسی برخی از استدلال‌ها بر این تجرّد از منظر فیزیکالیسم است. به‌این‌منظور در آغاز، دیدگاه ابن‌سینا دربارۀ «حدوث روحانی نفس» و کیفیت دوئالیسم جوهری مرور می‌شود؛ آن‌گاه دیدگاه «حدوث جسمانی نفس» و چگونگی پدید

  • تجرد نفس از نگاه عقل و دین در حکمت صدرایی

    Article2013فلسفه دینعبدالعلی شُکر

    عقل و وحی، بر پایه نگرش توحیدی، دو امر سازگار تلقی شده‌اند؛ زیرا هر دو از منبع واحد نشأت یافته‌اند که جامع تمام صفات کمال است. فلاسفه مسلمان با این باور عمیق در انطباق دست‌آوردهای عقلی با محتوای ناب شریعت حقیقی کوشش پایدار داشته‌اند. تجرد نفس از جمله مباحثی است که صدرالمتألهین در