طبقهبندی الگوهای سینوپتیکی بارشزا در سواحل دریای خزر
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
با توجه به ارتباط تنگاتنگ الگوهای گردش جوی و عناصر اقلیمی، میتوان پدیدههای فرین آبوهوایی، مانند سیل و خشکسالی و دورههای خشک و تر را به تغییرات الگوهای گردش جوی نسبت داد. برای طبقهبندی الگوهای سینوپتیکی بارشزا، دادههای گردآوریشدۀ میانگین روزانۀ تراز 500 هکتوپاسکال و فشار سطح دریا طی دورۀ آماری 2008-1950 مورد استفاده قرار گرفت و برای ارزیابی نقشۀ الگوهای بارش، دادههای مجموع بارش روزانه طی دورۀ آماری 2008-1960 جمعآوری شدند. با استفاده از روش تحلیل مؤلفههای اصلی، همۀ روزهای مورد مطالعه را به هجده گروه تقسیمبندی شدند و پس از آن، نقشههای ترکیبی تراز 500 هکتوپاسکال و فشار سطح دریا برای هر یک از تیپهای هوا تهیه شد. برای ارزیابی رابطۀ الگوهای گردش جوی بر احتمال وقوع بارش و شدت بارش، شاخص pi مورد استفاده قرار گرفت. نتایج پژوهش حاضر نشان داد، الگوهای گردش جوی 4cp، 5cp، 12cp، 1cp و 15cp، جزء الگوهای بارشزای شدید و فراگیر و الگوهای گردش جوی 7cp، 13cp، 16cp، 17cp و 18cp، جزء الگوهای بارشزای ملایم هستند. از نظر توزیع فراونی سالانه، الگوهای گردش جوی 3 cp، 5 cp، 13cp و 15cp در سرتاسر سال و الگوهای گردش جوی 2cp، 6cp و 10cp در فصل تابستان، فعالیت دارند.
Authors and affiliations
- ام السلمه بابایی فینی — استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور
- ابراهیم فتاحی — دانشیار پژوهشکدۀ هواشناسی