Article

نقش معتزله بصره در شکل گیری نظریه اعجاز قرآن

ریچارد مارتین، مهرداد عباسی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

یادداشت مترجم «اعجاز قرآن» مفهومی پیچیده و نظریه ای چندوجهی در تاریخ اندیشة اسلامی است. برای درک هرچه دقیق ترِ چنین مفهوم یا نظریه ای، بی شک یکی از ضروری ترین کارها، بررسی اسباب و زمینه های شکل گیری آن مفهوم و آگاهی از تحولات فکری منتهی به آن نظریه خواهد بود. در این میان، گاه ظهور و انتشار نسخه های خطیِ مغفول مانده در گوشة کتابخانه ها، به فرایند پژوهش دربارة این تحولات کمک شایانی می کند. در مقالة پیش ِرو، نویسنده با بهره گیری از برخی تألیفات تازه یافتة معتزلیان بصره کوشیده است تا بر تکاپوهای فکری عالمان مسلمان در سدة سوم و چهارم هجری پرتویی بیفکند. بر اساس این منابع، او از یک سو به اختلافات فرقه های گوناگون اسلامی دربارة تلقی از نبوت توجه کرده و از دیگرسو، به پاسخ های عالمان اسلامی به منکران نبوت پیامبر اسلام پرداخته و از این طریق کوشیده است تا فرایند تبدیل این استدلال ها و جدل ها را به نظریه ای دقیق و سامان یافته، یعنی «اعجاز قرآن» نشان دهد. از جمله نکات قابل توجه مقاله، تأکید بر این نکته است که نظریة اعجاز قرآن به دست اشاعره (از جمله باقلانی) شکل نگرفته، بلکه مجموعه تلاش های گروهی از متکلمان معتزلة بصره (از جمله ابوعلی جبائی و حلقة او) در قالب بحث هایی چون «تثبیت دلائل النبوه»، نقطة آغازی برای نظریه پردازی متکلمان بعدی در این باب بوده است.

Authors and affiliations
  1. ریچارد مارتین — نویسنده اصلی
  2. مهرداد عباسی — مترجم

Similar items

  • نقش معتزله بصره در شکل‌گیری نظریه اعجاز قرآن

    Article2012فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای قرآنیریچارد مارتین، مهرداد عباسی

    یادداشت مترجم «اعجاز قرآن» مفهومی پیچیده و نظریه‌ای چندوجهی در تاریخ اندیشة اسلامی است. برای درک هرچه دقیق‌ترِ چنین‌مفهوم یا نظریه‌ای، بی‌شک یکی از ضروری‌ترین کارها، بررسی اسباب و زمینه‌های شکل‌گیری آن مفهوم و آگاهی از تحولات فکری منتهی به آن نظریه خواهد بود. در این میان، گاه ظهو

  • طرحواره های تصویری و نقش آن در شکل گیری شبکه شعاعی مطالعه موردی ماده «دبر» در قرآن کریم

    Article2023ذهنفریده امینی

    پژوهش حاضر می‌کوشد که با رویکردی شناختی،شبکۀ شعاعی ماده [دبر] در قرآن را مورد بررسی قراردهد، چرا که دستیابی به فهم دقیق واژگان قرآن،گامی مهم در جهت دستیابی به فهم دقیق آن است.شبکه شعاعی ازجمله نظریات مطرح درحوزه معنا شناسی شناختی است که دستاورد آن تحلیل شناختی معنای واژه‌ها در با

  • نقش زنان صوفی در شکل گیری نظریه وحدت وجودی ابن عربی

    Article2018پژوهشنامه زنانمرجان عموخلیلی

    از محی الدین ابن عربی، به عنوان یک وزنه سنگین در عرفان و تصوف یاد می شود. مطابق مطالعات انجام شده در احوال مردان و زنان صوفی قبل از ابن عربی، حضور بانوان صوفی در سیر تحول روحانی و سلوک او تعیین کننده بوده که ندرتا به آن پرداخته شده است، بانوانی مانند رابعه عدویه (وفات: 135 تا180ه

  • نقد دیدگاه مجتهد شبستری در مورد نقش پیامبر در شکل گیری قرآن کریم

    Article2024فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای قرآنیسارا قاسمی شبانکاره، علی رضا مختاری، سیده فاطمه موسوی

    یکی از نواندیشان معاصر به‌نام محمد مجتهد شبستری، لفظ و معنای قرآن را از خود پیامبر دانسته و چنین مطرح نموده که «آن نبی که آورنده قرآن بوده، آن را کلام خود معرفی کرده و با مراجعه به مجموعه آیات و شواهد تاریخی متوجه می‌شویم که قرآن خودش را کلام پیامبر معرفی می‌کند.» شبستری آیاتی را

  • سیر تطور اندیشه جان رالز و زمینه های شکل گیری نظریه عدالت

    Article2020غرب شناسی بنیادیمصطفی حبیبی کندسر، بهروز دیلم صالحی، سعید اسلامی

    عدالت از مفاهیم بنیادینی است که نحله های فکری مختلف به آن توجه ویژه کرده اند. جان رالز فیلسوف برجسته اخلاق و سیاست در حوزه اندیشه سیاسی مغرب زمین در زمره اندیشمندانی است که تلاش داشت تا پیرامون عدالت اندیشه ورزی کند. رویدادهای سیاسی واجتماعی در ایالات متحده آمریکا،درعرصه جهان ونی

  • نقش استادان در شکل گیری ابعاد پنهان برنامه درسی: یک مطالعه کیفی

    Articleگام های توسعه در آموزش پزشکیلیلی مصلی نژاد، leili mosalanejad ph.d. in education planning, assistant professor, department of mental health, jahrom university of medical sciences, jahrom, iranدکترای برنامه ریزی آموزش از راه دور، استادیار گروه آموزش بهداشت روان، دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم، ایران بهار مرشد بهبهانی، bahar morshed behbahani m.sc. in midwifery, instructor, school of nursing and midwifery, shiraz university of medical sciences, shiraz, iranکارشناسی ارشد مامایی، مربی گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

    زمینه و هدف: برنامه درسی پنهان بخش گسترده ای از برنامه است که تمام دانش غیر رسمی و گاهی اوقات ناخواسته، ارزش ها و اعتقادات را که بخشی از فرایند یادگیری در مدارس و کلاس های درس می باشد، شامل می شود. برنامه ی درسی پنهان رابطه جدایی ناپذیر با آموزش اخلاق دارد. بنابراین این تحقیق با