بررسی مقایسه ای حس تعلق به مکان در محلات شهر خرم آباد
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
حس تعلق به مکان، یکی از مباحث مهم در برنامهریزی شهری است که در برنامهریزی و توسعه شهرها، نقش زیادی میتواند ایفا کند. به گونهای که حس تعلق بالای شهروندان به محله و شهر خود، از جهات گوناگون برای توسعه و پیشرفت شهرها بسیار سودمند است. تحقیق حاضر در پی بررسی مقایسهای محلات مختلف شهر خرمآباد از لحاظ حس تعلق مکانی است. در این راستا احساس تعلق و وابستگی افراد به مکان، در هر محله مشخص شده و سپس بررسی مقایسهای بین محلات مختلف شهر انجام گرفته است. به منظور بررسی دقیقتر، تعداد 6 محله (شهدا، فاز یک کیو، گلستان، گلدشت، پشته و علی آباد) از سه منطقه شهری خرم آباد، به طور تصادفی انتخاب شد که تعداد280 عدد پرسشنامه در سطح محلات توزیع و به وسیله نرمافزار spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در نهایت با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (gis) نتایج حاصل از تحقیق به تفکیک محله به وسیله نقشه ارایه گردیده است. بدین شکل که: به طور کلی حس تعلق به مکان شهروندان خرمآباد نسبت به محلات خود پایین است، به گونهای که کمتر از 50% افراد مورد تحقیق حس تعلق بالایی به محله خود داشتهاند. همچنین از نظر میزان حس تعلق، میان محلات مختلف مورد تحقیق تفاوتهای چشم گیری وجود داشته است. بیشترین حس تعلق به مکان مربوط به محله شهدا با مقدار آن عدد 78/1 است. محله فاز یک کیو، با 57/1 در رتبه بعدی قرار دارد. فقط دو محله در این تحقیق تا حد متوسط(بالاتر از 5/1) از احساس تعلق به مکان برخوردار هستند و سایر محلات مورد تحقیق از این جهت در وضعیت نامناسبی قرار دارند، که نمیتواند وضعیت مناسبی باشد. عوامل بسیاری بر میزان حس تعلق به مکان افراد تأثیرگذار است. عواملی چون سالهای سکونت افراد در یک مکان، سن، جنس، تحصیلات و نیز ویژگیهای فیزیکی و کالبدی، تاریخی و فرهنگی یک مکان تا حد بسیار زیادی میتواند بر احساس افراد از آن مکان مؤثر باشد. اما آنچه در این پژوهش اثبات شد، اینکه: عواملی از قبیل قدمت مکان، وجهه مکان، دسترسی به خدمات در مکان، پوشش گیاهی، نمای خیابانها، بافت مکان، وجود و یا نزدیکی اماکن تفریحی و گذران اوقات فراغت در مکان همه از عواملی هستند که بر حس تعلق به مکان شهروندان خرمآبادی تأثیر گذار بودهاند. خصوصاَ عواملی چون وجهه محله، دسترسی به خدمات، پوشش گیاهی، نمای خیابان و نوع بافت محله، با میزان تعلق احساسی افراد به مکان رابطه زیادی داشته است.
Authors and affiliations
- خدارحم بزی — دانشیار، گروه جغرافیا دانشگاه گلستان، گرگان، ایران.
- سلیمان میرزاپور — کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، مربی دانشگاه پیام نور الشتر، ایران.
- محمدصادق افراسیابی راد — دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.