زبان شناسی و تحلیل گفتمان
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
این مقاله شرایط پیدایش تحلیل گفتمان در زبان شناسی را بررسی می کند، یعنی در رشته ای که در چارچوب ساخت گرایی شکل گرفته و همواره دستور زبان را بر کلمه و متن مقدم داشته است. سختی و بی انعطافی میراث زبان شناسی ساخت گرا و نارسائیهای آشکار آن در پرداختن به روابط متن با فرهنگ و سوبژکتیویته، با مراجعه به نظریه های پساساخت گرا و فمینیستی و پویشهای تأمل گری و نوشوندگی بی وقفة آنها تا حدّی قابل جبران است. دستاوردهای مهمّ مایکل هالیدی برای زبان شناسی به تأکید بیشتر بر متن و مقدّم شمردن آن بر کلمه یا جمله به عنوان واحد اساسی زبان انجامیده است. سودمندی بسیاری از فنون نشئت گرفته از انواع گوناگون تحلیل گفتمان زبان شناختی و نیز مراودة پرثمر با سایر رشته ها (خصوصاً فلسفه و جامعه شناسی) خاطرنشان می شود و مباحث کنونی همچون مادیّت گفتمان، حالات چندگانة متن بودگی و مسئله ضعف تأمل گری در زبان شناسی یعنی ناکامی در زیر سؤال بردن بسیاری از مقوله های زبان شناختی، جامعه شناختی و فلسفی مورد استفادة آن، بررسی می شود.