بررسی وضعیت حقوقی نظریة تملیک از طریق تعهّد یک جانبه در فقه و حقوق ایران
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
انتقال مالکیت غالباً به وسیلة توافق دو ارادة آزاد تحقّق می پذیرد و این امرکه بتوان با ارادة انشایی یک طرف، مالی را به دیگری منتقل نمود، به نحوی که بدون اعمال اراده منتقل الیه آن مال، وارد ملکیت و دارایی وی شود، به دلیل تعارض با استقلال و آزادی افراد مورد اقبال واقع نشده است. تأمّل درآثار مکتوب فقها نیز بیانگر این است که، به رغم وجود مخالفتهایصریحی که در باب پذیرش «تملیک از طریقتعهّد یکجانبه» عنوان شده است، این موضوع امری نامعهود نیست و میتوان ردّ پای آن را در مصادیقی چون، وصیت تملیکی، جعل ملک به صورت شرط نتیجه، شیربها و برخی دیگر از نهادهای فقهی یافت. از نظربرخی نویسندگان حقوق مدنی ایران نیز، قانون مدنی همچون نظر مشهور فقها ارادة انشایی یک طرف را به طور ابتدایی در ایجاد ملکیت برای دیگری، خلاف قاعده می داند و جز در موارد استثنایی آن را طرد می نماید؛ امّا اینکه این نظر تا چه اندازه در سیستم حقوقی ایران پذیرفته شده، قابل تأمّل است. مقالة حاضر ضمن بررسی آراء فقها درمورد پذیرش یا عدم پذیرش تملیک از طریق تعهّد یک جانبه و نقد دلایل آنان، امکان پذیرش چنین تملیکی را در حقوق موضوعه مورد بررسی قرار می دهد.
Authors and affiliations
- علیرضا یزدانیان — استادیار گروه حقوق دانشگاه اصفهان
- سیدمحمدصادق طباطبایی — استادیار گروه حقوق دانشگاه اصفهان
- اکبر نعمتی — دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه اصفهان
- عادل پرنیان جوی — دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه اصفهان