بررسی زبان شناختی زاویة دید در داستان کوتاه صراحت و قاطعیت بر اساس الگوی سیمپسون
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
این مقاله می کوشد تا نوع راوی و وجهیت حاکم بر دیدگاه راوی را در داستان کوتاه بهرام صادقی با عنوان «صراحت و قاطعیت» (1349) بررسی کند. این مطالعه بر اساس الگوی پیشنهادی سیمپسون (1993) صورت می گیرد که در آن روایت و زاویه ی دید با دیدگاهی زبان شناختی بررسی می شوند. هدف این پژوهش تعیین نوع راوی و نوع وجهیت این داستان می باشد. بنابراین در وهله ی اول تلاش بر آن است که ببینیم از میان انواع راوی طرح شده در الگوی سیمپسون این داستان به کدام نوع تعلق دارد و سپس ببینیم که آیا وجهیت داستان مثبت، منفی یا خنثاست. فرض ما این است که راوی این داستان سوم شخص روایی و داستان دارای وجهیت خنثاست. در این تحقیق داده ها بر اساس مقولات و ابزارهای تحلیلی معرفی شده در نظریه، مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند، بنابراین روش این تحقیق توصیفی_تحلیلی است. بررسی این داستان نشان می دهد که راوی از نوع (ب) (سوم شخص در حالت روایی) است که با اراده و اختیار تام وارد ذهن شخصیت ها می شود. با بررسی ابزارهای وجهی به کار رفته در تک تک جملات داستان، مشخص می شود که راوی در درجه ی اول از افعال و قیود تمنایی و سپس جملات بیان کننده ی عقیده، جملات عام، فعل های امری و قیو دو صفات ارزیابانه که همگی نشان گر وجهیت مثبت اند، استفاده کرده است. همچنین راوی برای نشان دادن نحوه ی رخ دادن سوء تفاهمات و همچنین ارزیابی موقعیت، از برخی ابزارهای زبانی مرتبط به وجهیت منفی استفاده کرده که عمده ترین آن ها افعال شناختی است.
Authors and affiliations
- فاطمه علوی — استادیار زبان شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
- شیرین پورابراهیم — استادیار زبان شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
- مریم سادات غیاثیان — استادیار زبان شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
- مصطفی گیلانی — دانشجوی دکتری زبان شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران