Article

فراز و فرود گفتمان عدالت در جمهوری اسلامی ایران

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

فراز و فرود گفتمان عدالت در جمهوری اسلامی ایران دکتر غلامرضا خواجه سروی تاریخ دریافت: 14/11/86 تاریخ پذیرش: 31/01/87 چکیده انقلاب اسلامی نقطة عطفی در تاریخ ایران به شمار می رود که مفاهیم تازه ای را به حوزة گفتمانی ایران وارد کرد. این انقلاب که بر پایة اندیشة سیاسی مکتب تشیع شکل گرفته، نظریه ای خاص از «عدالت» را که بر آموزه های شیعی تکیه داشت، در طول این سال ها پیگیری کرده است. این واقعیت را می توان در اندیشه های امام(ره) و مقام معظم رهبری (مدظله العالی) به خوبی مشاهده کرد. اما مفهوم «شیعی» عدالت ضمن حفظ اصالت خود، بر اساس اقتضائات هر دولتی با تقریرهای تازه ای در حوزة عملی مواجه شده است. در دولت مهدی بازرگان، دولت حداقلی ضرورتی برای تحقق عدالت دانسته شد. اما دولت محمدعلی رجایی که در شرایط جنگ ایران و عراق قرار داشت، عدالت را در مبارزه با دشمن تفسیر کرد و نوعی برابری طلبی را در سیاست های خود در پیش گرفت. دولت میرحسین موسوی عدالت اجتماعی و دغدغة مستضعفان را به عنوان اصلی ترین مصادیق عدالت شیعی معرفی کرد. هاشمی رفسنجانی نیز به توسعه به مثابه اصلی ترین ضرورت تحقق عدالت نظر داشت. سید محمد خاتمی عدالت را در حاشیة دغدغة اصلی تری به نام توسعة سیاسی جستجو می کرد. سرانجام، در دولت دکتر محمود احمدی نژاد مفهوم عدالت بر مدار شریعت اسلام بار دیگر از بازتعریفی انقلابی و مکتبی برخوردار شد. حفظ بنیادهای شیعی مفهوم عدالت در نظام جمهوری اسلامی ایران با وجود تحول گفتمان «عدالت شیعی» در دولت های مختلف، از وجود یک نظریة تام و کامل در حوزة اندیشة سیاسی نظام جمهوری اسلامی ایران حکایت می کند.

Similar items

  • آرمان ظهور و تاثیرات آن بر گفتمان سیاسی جمهوری اسلامی ایران

    Article2026جستارهای سیاسی معاصریحیی فوزی، مصطفی احمدی، سید صدرالدین موسوی

    در گفتمان انقلاب اسلامی، باورداشت مهدویت، دربردارنده‌ی انتظاری فعال و حرکت در مسیر ظهور است. پژوهش حاضر به این پرسش پاسخ می‌دهد: چنین رویکردی که از آن به آرمان ظهور تعبیر می‌شود، چه تاثیراتی بر گفتمان سیاسی جمهوری اسلامی ایران داشته است؟ برای بررسی این مسئله از روش‌«تحلیل مضمون»

  • گفتمان خاورمیانه‌ای جمهوری اسلامی ایران

    Articleدانش سیاسیدکتر حسن بشیر، استادیار گروه فرهنگ و ارتباطات دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق(ع)

    گفتمان خاورمیانه ای جمهوری اسلامی ایران دکتر حسن بشیر تاریخ دریافت: 13/08/1387 تاریخ پذیرش: 11/10/1387 چکیده ایران پس از انقلاب اسلامی، گفتمان ویژه ای را در سطح جهان و به ویژه، در خاورمیانه به وجود آورده است که نه تنها اختلاف اساسی با قبل از انقلاب داشته بلکه ماهیت آن نیز متفاوت

  • تحلیل طبقاتی با رویکرد نظریۀ گفتمان لاکلائو و موف: بررسی گفتمان های جمهوری اسلامی ایران در قبال طبقه متوسط مدرن شهری از ۱۳۶۸ تا ۱۳۹۲

    Articleمطالعات جامعه شناختیسید محمدمهدی خویی، دکترای مطالعات فرهنگی و رسانه از سواس، دانشگاه لندن

    طبقه متوسط مدرن در ایران با محوریت شهر تهران تحت تاثیر شروع فرایند های مدرنیزاسیون توسط پهلوی اول مجال ظهور و بروز پیدا کرد. این طبقه که بسیاری از محققان آن را محصول فرایند ه های مدرنیزاسیون می دانند, در تاریخ معاصر ایران نقش عمده و تاثیرگذاری ایفا کرده است. این نوشته تلاشی است ب

  • تحلیل گفتمان دولت جمهوری اسلامی ایران و بورس در بازه زمانی بین سال‌های 1392 تا 1400

    Article2022تحقیقات مالی اسلامیمحمدحسین شعاعی، امیرمحمد اصفهانی

    بازار سرمایه در هر کشوری یکی از نمادهای رونق اقتصادی یا رکود آن است. در بازه زمانی بین ماه مهر سال 1398 تا مرداد 1399 بازار سرمایه ایران باوجود رکود اقتصادی حاکم بر کشور، رشدی بیش از یک میلیون و پانصد هزار واحد را در شاخص خود تجربه می‌کند. یکی از علل این رشد، تشویق دولت‌مردان جمه

  • چالش‌ها و فرصت‌های اقلیمی‌سازی حکمروایی در گفتمان دولت‌های جمهوری اسلامی ایران

    Article2024دولت پژوهي ايران معاصرافشین کرمی، مینا میریان

    توسعه ناپایدار و عدم توازن بین عرضه و تقاضای آب و تشدید آن در شرایط تغییر اقلیم از جمله مسائل مهم در مدیریت منابع آب کشور محسوب می‌شود. در این راستا لزوم توجه به تدوین برنامه‌ای سازگار با تغییر اقلیم در بخش آب و کشاورزی با توجه به ابعاد مختلف زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی امری گر

  • معنایابی گفتمان عدالت اجتماعی در دولت‌های نظام جمهوری اسلامی ایران

    Article2024پژوهشنامه انقلاب اسلامیرحمت عباس تبار، رومین رزقی

    هدف: با پیروزی انقلاب و تشکیل جمهوری اسلامی به رهبری امام خمینی(ره) و بر اساس ایدئولوژی اسلام شیعی، نگاه به موضوع‌عدالت‌به‌مثابه یکی از دستاوردهای مهم انقلاب اسلامی در رأس برنامه‌های این نظام قرار گرفت. در واقع، انقلاب اسلامی به‌مثابه حرکتی احیاگرانه و تمدن‌ساز که در پی تحقق جامع