عقلانیت باور دینی از نگاه برون گرایان
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
دفاع از عقلانیّت باور دینی در طول تاریخ، بسته به نوع رویکردهای فلسفی و معرفتی حاکم بر اندیشه ی بشر، رنگهای مختلفی به خود گرفته و انواع گوناگونی پیدا کرده است. بسط و توسعه ی برونگرایی در معرفتشناسی معاصر، سبب شده است تا عدّهای از اندیشمندان دینی، که در باب معرفت، دیدگاهی برونگرایانه اتّخاذ کردهاند، نگاهی جدید به باورهای دینی بیندازند و عقلانیّت آن را از نگاهی برونگرایانه به اثبات رسانند. در این نگاه برونگرایانه، نقش استدلال در توجیه باور دینی تضعیف میشود و استدلالمداری حاکم در الهیّات طبیعی و قرینهگرایی کسانی مانند لاک و دکارت انکار میشود. باور دینی در این نگاه میتواند بدون ابتنا بر هر گونه استدلالی، عقلانی و موجّه باشد. به بیان دیگر، باور دینی در زمره ی باورهای پایه قرار می‌گیرد. تجربهگرایی آلستون و ادّعای واقعاً پایه بودن باور دینی از سوی پلنتینگا هر دو ناشی از برونگرایی آن ها در مسأله ی معرفت است. به طور کلّی میتوان گفت ظهور مکتب معرفتشناسی اصلاح‌شده در اندیشه ی دینی، هم زمان با ظهور یا احیاء برونگرایی در معرفتشناسی معاصر بوده است و از آن بسیار مایه می‌گیرد.
Authors and affiliations
- محمد علی مبینی — دانشجوی دکتری کلام، مرکز تربیت مدرس دانشگاه قم