قابلیت های هنر کمینه (مینیمال) در گرافیک محیطی شهری با تأکید بر نمونه های دیوارنگاره های شهری ایران

زینب مظفری خواه، اصغر کفشچیان مقدم

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

در قرون نخستین بشر برای رسیدن به برخی اهداف، با توجه به امکانات محدود، آثاری بر روی دیوار غار خلق می کرد که جنبه های آیینی و جادویی داشتند. گذشت زمان و پیشرفت علم و تکنولوژی، تغییر مواد، تنوع در سلیقه ها، ایده ها و غیره باعث شده است هنر در حیطه های مختلف کارکرد داشته باشد. از جمله گرایش های هنری که حیطۀ اجرایی گسترده و چندوجهی در تعریف و اجرا دارد نقاشی دیواری است. در دنیای معاصر، دیوارنگاری در جایگاه یکی از مظاهر هنر شهری و مردمی جلوه گر شده است. هرچند کاربرد نقوش، رنگ ها و عناصر تزیینی برای زینت بخشیدن به معماری از دوران کهن متداول بوده است، با تغییر در ساختارهای شهری در دوران معاصر و ایجاد مفاهیم جدید شهرنشینی، هنر دیوارنگاری نیز دستخوش تغییراتی شده است. در عصر حاضر، برای خلق اثر دیواری تنها به اجرا بر روی دیواری عمودی با ابزاری چون قلم مو و رنگ اکتفا نمی شود، بلکه شاهد ارائۀ آثارِ متفاوتی هستیم که گاه با آثاری از گرایش های مختلف هنر جدید مانند هنر کمینه رقابت می کنند و از ویژگی های این هنرها در خلق آثار دیواری بدیع و نو بهره گرفته اند. پژوهش حاضر تلاشی است در جهت بیان ظرفیت ها و قابلیت های دیوارنگاری معاصر و گرافیک محیطی ایران و می تواند جهت آرام سازی فضای شهری، که شالودۀ اصلی آن است، اهداف تزیینی و اصول ساختاری هنر کمینه (مینی مال) مورد توجه قرار گیرد. هدف این مقاله بررسی دیوارنگاری با نظر به هنر کمینه (مینی مالیسم) است و همچنین شناخت و چگونگی بهره گیری از توانایی های این هنر برای پویا کردن آثار دیواری و محیطی در سطح شهر. پژوهش کاربردی حاضر به روش توصیفی، تحلیلی و تطبیقی صورت گرفته و گردآوردی اطلاعات آن به شکل کتابخانه ای و میدانی انجام شده است. در این راستا، ابتدا هنر کمینه و دیوارنگاری معرفی می شود و سپس به بررسی وجوه اشتراک و افتراق این هنر با دیوارنگاری پرداخته می شود. سپس چگونگی بهره گیری از ویژگی های هنر کمینه در دیوارنگاری معاصر و گرافیک محیطی ایران برای خلق آثار جدید بررسی شده و پیشنهادهایی برای استفادۀ مفید از هنر کمینه در فضاهای شهریِ ایران ارائه می شود.