Article

بررسی و تحلیل زبان عرفانی در آثار عین القضات همدانی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

پیدایش تصوف و عرفان و ورود معانی، تجربه ها و آموزه های عرفانی به حوزه زبان منجر به شکل گیری زبانی خاص با نام زبان عرفانی شد. این زبان به دو قسم زبان عبارت و زبان اشارت تقسیم می شود. عارف در جریان سیر و سلوک خود به اندیشه ها، حقایق و تجربه هایی دست می یابد که چگونگی بیان آن در قالب الفاظ، به دلیل ماهیت این گونه معارف، به سادگی امکان پذیر نیست. اما عرفا با به کارگیری همه ظرفیت های زبان، دریافت های عرفانی خود را در قالب محدود لفظ و کلام به دیگران منتقل کرده اند. عین القضات همدانی، عارف بزرگ قرن ششم هجری، به عنوان یکی از پیشروان تصوف اسلامی در آثار ارزشمند خود، اندیشه ها و مواجید عرفانی را با تعابیر و تفسیرهای بدیعی ارائه می کند. در این پژوهش می کوشیم دیدگاه های وی را درباره زبان و نحوه بیان بررسی کرده و آثار او را از لحاظ زبانی تحلیل و تبیین کنیم. حاصل بررسی ها نشان می دهد، قاضی همدانی از همه ظرفیت های زبان- زبان اشارت و زبان عبارت- برای تبیین آراء و عقاید و بیان تجارب عرفانی خود سود جسته است.

Authors and affiliations
  1. سید علی اصغر میرباقری فرد — . دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان.
  2. شهرزاد نیازی — . دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان

Similar items

  • سبک عرفانی در آثار عین القضات همدانی

    Article2012مطالعات زبان و ادبیات غناییمختار ابراهیمی، میترا امیدبخش

    عین القضات همدانی مهّم ترین شخصیت معناگرای سدۀ ششم است که سبکی خاص و تازه در ادبیات عرفانی ارائه داده است. او در زمینه ی موضوع لفظ و معنا و تفاوت های بنیادین آن دو به شیوه ی عملی و با به دست دادن نمونه های تأویلی کوشیده است که نشان دهد چرا سبک زبانی او در ادبیات صوفیانه متفاوت اس

  • سیمای ابلیس در آثار عین القضات همدانی

    اگر حسین منصور حلاج را مؤسس نظریه دفاع از ابلیس بدانیم، بی شک عین القضات همدانی گسترش دهنده و مفسر بی همتای این نظریه است، او مبانی این نظریه را وامدار حلاج است ولی تقریر تازه و بدیعی از واقعه طرد و لع نت شدن ابلیس ارائه می کند که او را در زمره بزرگترین مدافعان و ستایش گران ابلیس

  • سیمای محمد(ص) در آثار عین القضات همدانی

    محمّد(ص) مهم ترین جزء نظام فکری عین القضات است و به جرأت می توان گفت تمام مفاهیم و مصطلحات مندرج در آثار او، در سایه ی محمّد(ص) معنا می یابند. سالک برای رسیدن به معرفت و مشاهده ی جلوه ی حُسن حق، باید مقام وی را درک کند و معانی را در آینه ی وجود او بیابد. این مقاله تلاشی است برای

  • سیمای محمد(ص) در آثار عین القضات همدانی

    Article2014ادبیات عرفانینرگس حسنی

    محمّد(ص) مهم ترین جزء نظام فکری عین القضات است و به جرأت می توان گفت تمام مفاهیم و مصطلحات مندرج در آثار او، در سایه ی محمّد(ص) معنا می یابند. سالک برای رسیدن به معرفت و مشاهده ی جلوه ی حُسن حق، باید مقام وی را درک کند و معانی را در آینه ی وجود او بیابد. این مقاله تلاشی است برای

  • بررسی پلورالیسم دینی در آثار عین القضات همدانی

    Article2022مطالعات تاریخ فرهنگیفاطمه برزگر، مریم شادمحمدی، کوروس کریم پسندی، محمدتقی بیگلر

    پلورالیسم دینی را معمولاً با جان هیک (۱۹۱۲۲۰۱۹) می‌شناسند. هیک با نگاهی بروندینی به ادیان و مذاهب، آنان را در رسیدن به حقیقتِ هدایت و رستگاری محق می‌دانست. او با استناد به پیش‌فرض‌هایی، ترجیح این گفتمان بر رویکردهای انحصارگرا و شمولگرای دینی را مدعی شد. پلورالیست‌های دینی با آگاه

  • نقش انشا در زبان عرفانی (بررسی و تحلیل نقش انشا در آثار فارسی عین القضات همدانی)

    Articleشعر پژوهیسیدعلی اصغر میرباقری فرد، دانشگاه اصفهان معصومه محمدی، دانشگاه اصفهان

    عارفان در بیان اندیشه ها، انتقال معانی و احوال خود از زبانی استفاده می کنند که آن را زبان عرفانی می نامند. زبان عرفانی از دیدگاه های مختلف قابل بررسی است و عناصر متعدّدی در شکل گیری آن نقش دارد. بلاغت از جمله عناصر موثر بر زبان عرفانی فارسی است. علم معانی با سنجش کلام، میزان اثر