تبیین روابط ایران و آمریکا در گفتمان سیاست خارجی امام خمینی(ره)
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
چکیده جهتگیری سیاسی کشورها در قبال یک دیگر، کیفیت روابط آنها را مشخصمیکند. سیاست خارجی اصولاً پدیده ای برآمده از درون نظریه های هویتی است که بازی گران در مقام عمل نمی توانند به همکاری کارآمد و پایدار در آن نایلآیند مگر آن که به نظریه و ایدئولوژی واحد دستیافتهباشند. امام خمینی(ره) «اسلام» را موجودیتی متفاوت فرضمیکند تا بتواند «دیگری» را در هویت سیاسی خود قوامبخشد. زبان و ایدئولوژی بر توجیه، تولید و بازتولید هژمونی و روابط نابرابر قدرت تأکید می کند و هدف انتقاد را توجه به عمیق ترین وجه اعمال قدرت در اجتماع از رهگذر افشای تزویر زبان می داند. تحلیل گفتمان انتقادی، به لحاظ فلسفی مبتنی بر ساخت گراییاجتماعی است که با تأکید بر عامل انسانی، واقعیت را به سازه های انسانی تقلیل می دهد. هدف از تحلیل انتقادی، کشف این ارتباط و نشان دادن باورها و ارزش های ایدئولوژیکی است که به صورت عقل سلیم جلوه یافته اند. بر هیچکس پوشیده نیست که آمریکا در گفتمان امام(ره) نقش «خصم» و «غیر» را بازیمیکند و این نقش تا زمان تغییر الگوی رفتاری آمریکا پابرجاست. در پاسخ به پرسش «شرایط عادی شدن روابط دو کشور در گفتمان امام (ره) کدامند»، مؤلفههایی هم چون «احتراممتقابل» و «تغییر سیاستهایتقابلی خصمانه» احصا میشود. بنابراین تلاش خواهد شد با روش توصیفی مبتنی بر ابزار کتابخانهای ضمن مرور اندیشه اسلامی امام(ره) گفتمانانتقادی وی در سیاست خارجی تحلیل و با آزمون فرضیه ی پیشین، اصول کلی موردنظر اثبات شود.
Authors and affiliations
- رحیم افشاریان — کارشناس ارشد دانشگاه علامه طباطبایی
- سید اسدالله اطهری — رئیس گروه ترکیه شناسی پژوهشکده تحقیقات استراتژیک خاورمیانه