Article

محدودیت در شناخت مراتب بالا و پایین وجود از دیدگاه ملاصدرا

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

ملاصدرا، واقع گرایانه بر محدودیت معرفت بشری تأکید کرده و به طور دائم و با تعابیر گوناگون، مخاطبان خود را به پذیرش این حقیقت توجّه داده است. یکی از مهم ترین محدودیت هایی که ملاصدرا برای معرفت در نظر گرفته، محدودیت در شناخت مراتب بالا و پایین وجود است. این محدودیت، بر اساس مبانی هستی شناختی و معرفت شناختی صدرا شکل گرفته و به طور کامل بر نظریات اصلی او مبتنی است. از جملة این اصول، اصل تشکیک در وجود است. یکی از فروعات و لوازم این اصل این است که وجود، مراتب پایینی و بالایی دارد. در بالا، خدا، عقول مجرّد و موجودات مفارق قرار دارند؛ و در پایین، مادّه، جسم، حرکت، زمان، قوّه و ... قرار دارند. صدرا، مطابق با تعریف وجودی ای که از معرفت ارائه داده، شناخت موجودات واقع در این دو طرف را ناممکن خوانده است. البته ملاصدرا در بحث محدودیت معرفتِ مراتب بالا، بیشتر بر محدودیت ادراک خدا متمرکز شده و در بحث محدودیت معرفتِ طرف پایین، به محدودیت ادراک مادّه توجّه بیشتری نشان داده است. او، استدلال ها و مباحث مفصّلی را برای توجیه و اثبات محدودیّت در شناخت مراتب بالا و پایین وجود ارائه کرده؛ و این محدودیت ها را بر اساس مبانی معرفتی خود توضیح داده است.

Authors and affiliations
  1. محمّدعلی اخگر — عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شیراز، گروه فلسفه و کلام، شیراز، ایران
  2. سید صدرالدین طاهری — استاد دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، گروه فلسفة اسلامی، تهران، ایران

Similar items

  • محدودیت در شناخت مراتب بالا و پایین وجود از دیدگاه ملاصدرا

    Article2013حکمت صدراییمحمّدعلی اخگر، سید صدرالدین طاهری

    ملاصدرا، واقع‌گرایانه بر محدودیت معرفت بشری تأکید کرده و به طور دائم و با تعابیر گوناگون، مخاطبان خود را به پذیرش این حقیقت توجّه‌داده است. یکی از مهم‌ترین محدودیت‌هایی که ملاصدرا برای معرفت در نظر گرفته، محدودیت در شناخت مراتب بالا و پایین وجود است. این محدودیت، بر اساس مبانی هس

  • مراتب تکامل نفس از دیدگاه ملاصدرا

    Article2011انسان پژوهی دینیعلی ارشد ریاحی و حمیدرضا اسکندری

    ملاصدرا کمال نفس را در شدت وجود و قوت مدرکات می‌داند. از حیث وجودی، نفس قابلیت رسیدن به تمام مراتب امکانی وجود را دارد. بر همین مبنا وی مراتب نفس را به نفس نباتی، نفس حیوانی، انسان نفسانی و انسان مَلکی یا شیطانی تقسیم می‌کند. نفس از حیث مدرکات نیز دارای سه مرتبه طبیعی، نفسی و عقل

  • مراتب تکامل نفس از دیدگاه ملاصدرا

    Article2011انسان پژوهی دینیعلی ارشد ریاحی و حمیدرضا اسکندری

    ملاصدرا کمال نفس را در شدت وجود و قوت مدرکات می­داند. از حیث وجودی، نفس قابلیت رسیدن به تمام مراتب امکانی وجود را دارد. بر همین مبنا وی مراتب نفس را به نفس نباتی، نفس حیوانی، انسان نفسانی و انسان مَلکی یا شیطانی تقسیم می­کند. نفس از حیث مدرکات نیز دارای سه مرتبه طبیعی، نفسی و عقل

  • بررسی شناخت تربیت فلسفی انسان از دیدگاه ملاصدرا

    Article2015فصلu200cنامه علمی- تخصصی علوم اجتماعیسمیه عظیمی، فاطمه دولت آبادی، محسن فهیم

    تعلیم وتربیت اسلامی اهمیت ویژه‌ای برای انسان قائل است که در راستای آن شناخت ابعاد وجودی انسان نیزتحقق می‌یابد، ازطرفی هدف اساسی فلسفه تربیت در انسان، تقویت و رشد کمال عقلانی است. پژوهش حاضربا روش توصیفی – تحلیلی، در صدد است با شناخت تربیت فلسفی از دیدگاه ملاصدرا، پاسخی برای تربیت

  • بررسی شناخت تربیت فلسفی انسان از دیدگاه ملاصدرا

    Articleفصل نامه علمی- تخصصی علوم اجتماعیمحسن فهیم، گروه الهیات، دانشکده حقوق، الهیات و معارف اسلامی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران سمیه عظیمی، کارشناس ارشد گروه الهیات، دانشکده حقوق، الهیات و معارف اسلامی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران فاطمه دولت آبادی، دانشجوی دکتری شیعه شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب قم

    تعلیم وتربیت اسلامی اهمیت ویژه ای برای انسان قائل است که در راستای آن شناخت ابعاد وجودی انسان نیزتحقق می یابد، ازطرفی هدف اساسی فلسفه تربیت در انسان، تقویت و رشد کمال عقلانی است. پژوهش حاضربا روش توصیفی – تحلیلی، در صدد است با شناخت تربیت فلسفی از دیدگاه ملاصدرا، پاسخی برای تربیت

  • تحلیل انتقادی معنای عشق از دیدگاه ملاصدرا (با تأکید بر انواع، مراتب و ملازمات)

    Article2026مطالعات عرفانیحسین زهدی صحت، جمال سروش

    مقاله حاضر با هدف تبیین و تحلیل نظریه عشق از دیدگاه ملاصدرا و همچنین نقد و ارزیابی مبانی و نتایج آن شکل گرفته است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که چگونه ملاصدرا با تکیه بر مبانی فلسفی خود، همچون اصالت وجود، تشکیک در وجود و مساوقت وجود با حیات و علم، به تبیین فراگیری عشق در تمام مرا