پراکندگی فلزات سنگین در رسوبات سطحی خروجی تالاب انزلی، شمال ایران
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
در این مطالعه محتوای فلزات سنگین ناحیهی خروجی تالاب انزلی به منظور برآورد درجه و منشأ آلودگی، مورد بررسی قرار گرفته است. به همین منظور تعداد ۱۵ نمونه از رسوبات سطحی برداشت گردید و ویژگیهای فیزیکوشیمیایی آنها تعیین گردید. دو روش آنالیز به کار گرفته شد؛ تفرق اشعه ایکس (xrd) برای تعیین کانیشناسی رسی و آنالیز oes-icp برای تعیین غلظت کل فلزات مورد استفاده قرار گرفت. غلظت هشت عنصر کادمیوم (cd)، سرب (pb)، نیکل (ni)، کروم (cr)، مس(cu)، تیتانیوم (ti)، وانادیوم (v) و روی (zn) در رسوبات سطحی برآورد گردید. میزان آلودگی منطقه، توسط شاخصهای مختلف آلودگی شامل شاخص زمین انباشت (igeo)، شاخـص غنیشدگی (ef)، و شاخص بار آلودگی (pli) محاسبه شدند. نتایج به دست آمده از شاخص زمینانباشت مبین آن است که شدت آلودگی رسوبات منطقه نسبت به دو فلز کروم و کادمیوم در رده غیر آلوده تا آلودگی متوسط قرار دارند. بر اساس نتایج به دست آمده از شاخص غنیشدگی، فلزات سرب (ایستگاههای a1 و a15)، کروم (ایستگاه a12)، مس ( ایستگاه a1) و روی (ایستگاههای a1 و a15) غنیشدگی متوسط نشان میدهند. مقادیر شاخص بار آلودگی در اکثر ایستگاههای نمونهبرداری بیشتر از یک است، که نشان دهندهی آلودگی این مناطق است، اما قابل توجهترین آنها مربوط به ایستگاه a12 میباشد که برابر 12/3 است. روشهای آماری تحلیل خوشهای (cluster analysis) و تحلیل مؤلفههای اصلی (principle component analysis) نشان میدهد که آلودگی فلزات کادمیوم، سرب، روی و مس عمدتاً دارای منشأ انسانی بوده و سایر فلزات از منشأ زمینشناسی میباشند. منابع اصلی آلودگی انسانی در این منطقه مرتبط با فعالیتهای صنعتی و کشتیرانی میباشد.
Authors and affiliations
- بهروز رفیعی — گروه زمین شناسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
- عاطفه موثق — گروه زمین شناسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
- افشین کریم خانی — سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، مدیریت زمین شناسی دریایی
- مجید صادقی فر — گروه آمار، دانشگاه بوعلی سینا، همدان