Article

بررسی رابطة خیر و شرّ با اصالت وجود از منظر ملاصدرا

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

مسئلة خیر و شر یکی از بحث­های عمیق فلسفه و کلام است که در دوران های مختلف تاریخ تفکر، مورد نقد و بررسی قرار گرفته و ذهن اندیشمندانی را به خود معطوف داشته است. در این میان، فلاسفة اسلامی، به ویژه حکمای صدرایی، با نگاهی عقلی و مستدل، رنج­ها و شرور مطرح در جهان هستی را مورد مطالعه قرار داده و به تبیین حقیقت و ماهیت آن پرداخته اند. صدر­المتألهین در پاسخ به مسئلة شر بر سه مبنای اساسی اصالت وجود، عدمی بودن شرّ و نظام احسن تکیه می­کنند. از آنجا که عدمی بودن شرّ از جمله مبانی است که دارای منتقدان جدی در فلسفة غرب و حتی از سوی برخی اندیشمندان اسلامی است. این مقاله در صدد است تا با تبیین رابطة خیر و شر با اصالت وجود از منظر ملاصدرا و برخی از پیروان حکمت متعالیه، مانند حکیم سبزواری و جوادی آملی، دلیل متقن و مستدلی به اشکال آنها دربارۀ عدمی بودن شرور ارائه دهد. ازاین­رو، سعی شد تا با استفاده از منابع اصلی حکمت متعالیه از اسفار اربعه، شواهد الربوبیه و مشاعر ... و با سبکی نو به ارزیابی ضمنی مبنای عدمی بودن شرور از نگاه ملاصدرا - با توجه به برهان عقلی و رابطه خیر وشر با اصالت وجود - پرداخته شود.

Authors and affiliations
  1. سیدحسن بطحایی — استادیار دانشگاه پیام نور
  2. محمدرضا ضمیری — استادیار دانشگاه پیام نور
  3. محمدجواد طالبی چاری — دانشجوی دکترا و عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور.

Similar items

  • بررسی رابطه خیر و شرّ با اصالت وجود از منظر ملاصدرا

    Articleفصلنامه علمی پژوهشی آیین حکمتسیدحسن بطحایی، استادیار دانشگاه پیام نور محمدرضا ضمیری، استادیار دانشگاه پیام نور عبدالحمید فلاح نژاد، استادیار دانشگاه پیام نور محمدجواد طالبی چاری

    مسئله خیر و شر یکی از بحث­های عمیق فلسفه و کلام است که در دوران های مختلف تاریخ تفکر، مورد نقد و بررسی قرار گرفته و ذهن اندیشمندانی را به خود معطوف داشته است. در این میان، فلاسفه اسلامی، به ویژه حکمای صدرایی، با نگاهی عقلی و مستدل، رنج­ها و شرور مطرح در جهان هستی را مورد مطالعه ق

  • بررسی رابطة خیر و شرّ با اصالت وجود از منظر ملاصدرا

    Article2015فصلنامه علمی پژوهشی آیین حکمتسیدحسن بطحایی، محمدرضا ضمیری، عبدالحمید فلاح نژاد، محمدجواد طالبی چاری

    مسئلة خیر و شر یکی از بحثهای عمیق فلسفه و کلام است که در دوران‌های مختلف تاریخ تفکر، مورد نقد و بررسی قرار گرفته و ذهن اندیشمندانی را به خود معطوف داشته است. در این میان، فلاسفة اسلامی، به‌ویژه حکمای صدرایی، با نگاهی عقلی و مستدل، رنجها و شرور مطرح در جهان هستی را مورد مطالعه قرا

  • تأثیر اصالت وجود بر «حدّ تام» دراندیشة فلسفی ملّاصدرا

    Article2018حکمت معاصررویا تیزهوش، علی اکبر عبدل آبادی

    ملّاصدرا معتقد است که «وجود» یگانه امر حقیقتساز است. این عقیدۀ ملّاصدرا که «اصالت وجود» نام دارد، مبنای فلسفة او را تشکیل میدهد و حتّی بر مبحث «ماهیّت و احکام آن» تأثیر مینهد. پذیرش تأثیرپذیری مبحث ماهیّت و مباحث مرتبط با آن از اصالت وجود́ لازمههایی، از جمله تأثیرپذیری حدّ تام از

  • استلزامات بیان غیاث‌الدین منصور دشتکی با «اصالت وجود» ملاصدرا

    Article2023حکمت صدراییمعصومه اسماعیلی

    یکی از مبنایی‌ترین مباحث فلسفی بحث از اصالت وجود یا ماهیت است که در موضع‌گیری‌های فکری - فلسفی نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. ملاصدرا «اصالت وجود» را بعنوان مبنای حکمت متعالیه با ادلّه محکم اثبات نمود و با بررسی حکمای پیش از خود، مشائیان را قائل به اصالت وجود و اشراقیان را اصالت ماهوی

  • بررسی انتقادی تفسیر آقا علی مدرس و تابعان از نظریۀ «اصالت وجود» ملاصدرا

    Article2021تأملات فلسفیمحمد حسین زاده

    دیدگاه ملاصدرا دربارۀ اصالت وجود به صورت‌های مختلفی تفسیر شده است. در تفسیر رایج از نظریۀ اصالت وجود، ماهیت امری کاملاً ذهنی و وابسته به فاعل شناسا است و چون در واقعیت خارجی حاضر نیست، نمی‌تواند به نحو حقیقی از واقعیت خارجی حکایت کند. تفسیر استاد عبودیت که بسط و شرح تفسیر آقا علی

  • ارزیابی نقدهای میرزا جواد تهرانی بر اصالت وجود ملاصدرا با تکیه برنقشِ اصالت وجود و یا ماهیت در تبیین برهان توحید

    Article2022حکمت معاصرعلی مستاجران گورتانی، علی ارشد ریاحی

    میرزا جواد تهرانی با طرح هشت اشکال بر مبانی و استدلال‌های اصالت وجود ملاصدرا، بر این باور است که طرح مسئله اصالت وجود اشتباه است و مترتب بر این نظریه، برهان‌توحید ذاتی، را فقط با مبانی اصالت ماهیت اثبات پذیر می‌داند. در این نوشتار با روش توصیفی و تحلیل محتوا، هشت نقد تهرانی مورد