Article

شکل های فروپاشی ساخت ارگتیو در زبان های تاتی، تالشی و گیلکی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

زبان­ های دنیا برای نشان­ دادن روابط دستوری در جمله از شیوه­ های توالی، مطـابقه، و حالت­ نمایی اســـتفاده می­ کنند. نظام حالت­ نمایی خود به چند شیوه تقسیم شده است که یکی از آنها کُنایی– مطلق یا ارگتیو است. ارگتیو حالتی است نحوی مربوط به فاعل فعل های متعدی که در آن، عامل به شکل غیر­فاعلی و مفعول به شکل فاعلی ظاهر می شود. سه زبان تاتی، تالشـی و گیلـکی از گروه زبان­ ها و گویش­ های حاشیة خزر هستند که امروزه بسیاری از مردم ایران و خارج از ایران به این زبان­ ها تکلــم می­ کنند. در اغلب گونه­ های دو زبان تاتی و تالشی، ساخت ارگتیو رعایت می­ شود، اما در زبان گیلکی از بین رفته، و فقط رسوباتی از آن باقی مانده است. هدف این مقاله نشان دادن رسوبات و شکل­ های فروپاشی ساخت ارگتیو در زبان­ های ذکرشده است. منظور از رسوبات ویژگی­ هایی است که از شکل اصلی این ساخت باقی مانده است. برای این منظور، ضمــن شناسایی شــکل­ های مختلف فروپاشی، شواهدی از گونه­ های مختلف ذکر شده است. داده­ های این تحقیق، علاوه بر روش میدانی، به صورت کتابخانه­ ای نیز انتخاب و جمع­ آوری شده است. مطابق این تحقیق نحوۀ فروپاشی این ساختار را چنین می­توان بیان کرد که پی­ بست­ ها از جایگاه دوم خارج شده­ اند، و به سوی فعل در حال حرکتند؛ تطابق فعل با مفعول در شمار و شخص، و تمایز حالت فاعلی و غیرفاعلی اسم­ ها در حال از بین رفتن هستند؛ نحوۀ استفاده از ضمیر اول شخص مفرد man/az در بسیاری از گونه­ ها نابسامان شده است.

Authors and affiliations
  1. جهاندوست سبزعلیپور — استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

Similar items

  • شکل های فروپاشی ساخت ارگتیو در زبان های تاتی، تالشی و گیلکی

    Article2013پژوهش های زبان شناسی تطبیقیجهاندوست سبزعلیپور

    زبان های دنیا برای نشان دادن روابط دستوری در جمله از شیوه های توالی، مطابقه، و حالت نمایی استفاده می کنند. نظام حالت نمایی خود به چند شیوه تقسیم شده است که یکی از آنها کُنایی– مطلق یا ارگتیو است. ارگتیو حالتی است نحوی مربوط به فاعل فعل‌های متعدی که در آن، عامل به شکل غیرفاعلی و م

  • بررسی ریشه و ماده افعال در گویشهای تاتی، تالشی و گیلکی

    Articleادب پژوهیمحرم رضایتی کیشه خاله، جهاندوست سبزعلیپور

    ریشه و ماده افعال از مهمترین و اساسی ترین قسمتهای هر زبان است. ریشه جزءِ بنیادی واژه است که میان لغتهای تشکیل دهنده یک خانوداه لغوی مشترک است و معنای اصلی آن لغتها را در بردارد و ماده از افزودن جزئی به ریشه ساخته می شود. با استخراج ریشه ها می توان بسیاری از مبهمات زبانهای ایرانی

  • بررسی ریشه و مادة افعال در گویشهای تاتی، تالشی و گیلکی

    Article2009ادب پژوهیمحرم رضایتی کیشه خاله، جهاندوست سبزعلیپور

    ریشه و مادة افعال از مهمترین و اساسی ترین قسمتهای هر زبان است. ریشه جزءِ بنیادی واژه است که میان لغتهای تشکیل دهندة یک خانوداة لغوی مشترک است و معنای اصلی آن لغتها را در بردارد و ماده از افزودن جزئی به ریشه ساخته می شود. با استخراج ریشه ها می توان بسیاری از مبهمات زبانهای ایرانی

  • ساخت ارگتیو در گویش تاتی خلخال

    Article2007ادب پژوهیمحرم رضایتی، جهاندوست سبزعلی پور

    تاتی خلخال از گویشهای ایرانی شمالی غربی است که هم اکنون در دو بخش شاهرود و خورش رستم از توابع شهرستان خلخال رایج است. از آنجاکه این گویش، گونه ها و لهجه های متنوعی دارد، در این جستار از بخش خورش رستم، گونة کَجَلی، و از بخش شاهرود، گونه های لرْدی، کرینی، درَوی، کِهَلی و گیلَوانی ا

  • ساخت ارگتیو و فروپاشی آن در گویش کرمانجی خراسان/ علی علیزاده، محمد تقوی گلیان

    Articleزبان پژوهیعلی علیزاده، دانشیار گروه زبان شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد (نویسنده مسئول)؛ محمد تقوی، دانش آموختة کارشناسی ارشد زبان شناسی، دانشگاه بیرجند؛

    ساخت ارگتیو و فروپاشی آن در گویش کرمانجی خراسان علی علیزاده[1] محمد تقوی گلیان[2] تاریخ دریافت: 7/11/91 تاریخ تصویب: 26/9/92 چکیده گویش کرمانجی که دربخش هایی از خراسان نیز به آن تکلم می شود در واقع یکی از گویش های ایرانی شمال غربی است که به رغم هم جواری با بسیاری از زبان ها مانند

  • ساخت ارگتیو و فروپاشی آن در گویش کرمانجی خراسان/ علی علیزاده، محمد تقوی گلیان

    ساخت ارگتیو و فروپاشی آن در گویش کرمانجی خراسان علی علیزاده[1] محمد تقوی گلیان[2] تاریخ دریافت: 7/11/91 تاریخ تصویب: 26/9/92 چکیده گویش کرمانجی که دربخش هایی از خراسان نیز به آن تکلم می شود در واقع یکی از گویش‌های ایرانی شمال غربی است که به‌رغم هم‌جواری با بسیاری از زبان‌ها مانند