Article

دگرگونی چندگانة برخی آواهای ایرانی باستان در زبان فارسی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

این مقاله به برسی گونه های چندگانة برخی لغات فارسی، با نشان دادن سیر تحوّل و مسیر تحوّل آوایی آنها از زمان باستان تاکنون می پردازد. این واژه ها عبارت اند از : هُجیر، خُجیر و هُژیر همة به معنی «زیبا، پسندیده»؛ خروس، خروه و خروچ هر سه به معنی «بانگ کننده، خروس»؛ رزه، رژه و رجه«ریسمان، طناب»؛ گیهان، کیهان، جیهان و جهان؛ جیوه، ژیوه و زیبق به معنی «سیماب، فلز مایع درخشان و سخت»؛ نُپی، نُبی و نوی به معنی «قرآن»؛ هرزه (هرز)، خُله «هرزگی» (خُل «نادان») و یله «آزاد، رها، ول»؛ برخی از این واژه ها فعل هستند: جاویدن (جویدن)، چاویدن و ژاویدن «نشخوارکردن»؛ خپسیدن، خفسیدن، خسپیدن و خسبیدن به معنی «خوابیدن»؛ ساویدن، سابیدن و ساییدن به معنیِ «مالیدن، سودن»؛ مزیدن، مژیدن و مکیدن به معنی «مک زدن»

Authors and affiliations
  1. یدالله منصوری — عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی

Similar items

  • دگرگونی چندگانه برخی آواهای ایرانی باستان در زبان فارسی

    Articleپژوهش های زبان شناسی تطبیقییدالله منصوری، عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی

    این مقاله به برسی گونه های چندگانه برخی لغات فارسی، با نشان دادن سیر تحوّل و مسیر تحوّل آوایی آنها از زمان باستان تاکنون می پردازد. این واژه ها عبارت اند از : هُجیر، خُجیر و هُژیر همه به معنی «زیبا، پسندیده»؛ خروس، خروه و خروچ هر سه به معنی «بانگ کننده، خروس»؛ رزه، رژه و رجه«ریسم

  • دگرگونی چندگانة برخی آواهای ایرانی باستان در زبان فارسی

    Article2015پژوهش های زبان شناسی تطبیقییدالله منصوری

    این مقاله به برسی گونه‌های چندگانة برخی لغات فارسی، با نشان دادن سیر تحوّل و مسیر تحوّل آوایی آنها از زمان باستان تاکنون می‌پردازد. این واژه‌ها عبارت‌اند از : هُجیر، خُجیر و هُژیر همة به معنی «زیبا، پسندیده»؛ خروس، خروه و خروچ هر سه به معنی «بانگ‌کننده، خروس»؛ رزه، رژه و رجه«ریسم

  • جنبش سیاسی اسماعیلیان نزازی و نسبت آن با هویت ایرانی و زبان فارسی

    Article2015پژوهش های راهبردی سیاستحبیب اله فاضلی

    شکل گیری جنبش اسماعیلیه ریشه در تحولات سیاسی- مذهبی دو قرن اولیه تاریخ اسلام و اختلاف بر سر مسئله جانشینی یا رهبری سیاسی جامعه اسلامی دارد. از قرن دوم هجری و پیدایش فرق مختلف امامیه، این فرق منبع مهمی در تحولات سیاسی - فرهنگی جهان اسلام به شمار می­رفتند. اسماعیلیان توانستند دولت

  • باغ و باغ سازی در فرهنگ ایرانی و زبان فارسی

    Article2012فصلنامه علمی پژوهشی باغ نظرناصر براتی

    در این مقاله ضمن اشاره به اهمیت زبان در تولید، حفظ و تداوم فرهنگ و هویت در جامعه، به یکی از دست آوردهای زبان فارسی در انتقال یک حوزه معنایی و نظام مفهومی میپردازیم. این حوزه معنایی همانا بیان فرهنگی - مفهومی فضاهای سبز طراحی شده و ساخته شده توسط جامعه ایرانی در طول تاریخ است. برا

  • باغ و باغ سازی در فرهنگ ایرانی و زبان فارسی

    در این مقاله ضمن اشاره به اهمیت زبان در تولید، حفظ و تداوم فرهنگ و هویت در جامعه، به یکی از دست آوردهای زبان فارسی در انتقال یک حوزه معنایی و نظام مفهومی میپردازیم. این حوزه معنایی همانا بیان فرهنگی - مفهومی فضاهای سبز طراحی شده و ساخته شده توسط جامعه ایرانی در طول تاریخ است. برا

  • بررسی تطبیقی طنین معنایی برخی ترکیبات فعلی در زبان فارسی و انگلیسی

    Article2014پژوهش های زبان شناسی تطبیقی( علمی - پژوهشی)سید محمد حسینی معصوم، مریم سادات غیاثیان، بلقیس روشن، اشرف السادات شهیدی

    پژوهش حاضر به بررسی طنین معنایی در پیکره­ای از زبان فارسی و مقایسۀ یافته­ های تحقیق با نتایج مطالعات انجام شده در زبان انگلیسی می­ پردازد. یک واژۀ به ظاهر خنثی و فاقد بار معنایی خاص، ممکن است در اثر هم نشینی مکرر با کلمات مثبت یا منفی، به نوعی بار مثبت یا منفی به خود بگیرد که به